Εκατόν ογδόντα πέντε χρόνια μετά | Γράφει ο π. Παντελεήμων Χούλης
«Γενεαλογική και εθιμική αναγνώριση του κλάδου Κοφινά της Σκιάθου του Οίκου των Καλλέργη » 2026-01-20 07:32:27
Ένα εθιμικό και ιστορικό γεγονός έλαβε χώρα εκατόν ογδόντα πεντε χρόνια μετά, από τότε που οι Δημήτριος (3rd great-grandfather) και Σταμάτιος Κοφινάς, γιοι του Ευσταθίου (4th great-grandfather), διέφυγαν από το Προμύρι Πηλίου προς την τότε ελεύθερη ελληνική επικράτεια, κυνηγημένοι από τους Τούρκους, που ήταν η Σκιάθος.
Οι φορείς του κλάδου των Κοφινά της Λακωνίας αλλά και άλλοι συγγενικοί κλάδοι του Οίκου των Καλλέργη της Μάνης, αναγνώρισαν και επικύρωσαν τη γενεαλογική και ιστορική συνέχεια τους με το Πήλιο και τη Σκιάθο.
Η αναγνώριση και η επικύρωση στηρίχτηκε σε σχετική ιστορική έρευνα η οποία και έγινε αποδεκτή.
Η υπογραφή της Χάρτας Γενεαλογικής, Εθιμικής και Εραλδικής Παράδοσης του κλάδου Κοφινά του Οίκου Καλλέργη, ως οικογενειακό χρονικό, αποτελεί πράξη ιστορικής και συμβολικής βαρύτητας. Η επιλογή της Μάνης, της πατρογονικής εστίας του κλάδου, και η υπογραφή της και από άλλους κλάδους των Καλλέργη , προσδίδει στη πράξη ιδιαίτερη αξία και τελετουργικό και εθιμικό χαρακτήρα, καθώς από εκεί ξεκίνησε η γενεαλογική παράδοση που αργότερα οδηγήθηκε προς το Πήλιο και στη συνέχεια στη Σκιάθο.
Το επώνυμο Κοφινά συνδέεται με τη παράδοση του ιστορικού Οίκου των Καλλέργη , ο οποίος αποδεικνύεται ιστορικά ότι αποτελεί συνέχεια με τον ρωμαϊκό (βυζαντινό) Οίκο των Φωκάδων. Από τη Μάνη ο κλάδος μαζί με άλλους, μετεγκαταστάθηκε στο Πήλιο, όπου πηγές και αρχεία επιβεβαιώνουν την παρουσία Μανιατών κατά τους 18ο και 19ο αιώνες. Εκεί οι Κοφινάδες απέκτησαν διακριτή παρουσία, απογόνους και κοινωνική ενσωμάτωση. Από το Πήλιο η πορεία της οικογένειας συνεχίστηκε στη Σκιάθο, όπου τα δημοτολόγια και οι κοινοτικές καταγραφές του 19ου αιώνα επιβεβαιώνουν την αδιάλειπτη παρουσία του κλάδου.
Τα επώνυμα που προέρχονται από τους Κοφινάδες της Σκιάθου
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι πλήθος σύγχρονων επωνύμων στη Σκιάθο προέρχονται από τον αρχικό κλάδο Κοφινά του Οίκου Καλλέργη. Η επωνυμική διαφοροποίηση, ως αποτέλεσμα της φυσικής εξέλιξης των γενεών και των κοινωνικών συνθηκών, δεν αλλοιώνει την κοινή καταγωγή· αντιθέτως αποτελεί απόδειξη ζωντανής συνέχειας, όπως αναγνωρίζεται διεθνώς στη γενεαλογία.
Έτσι, τα επώνυμα που έχουν την αρχή τους στους Κοφινάδες της Σκιάθου θεωρούνται μέλη του ίδιου κλάδου, ανήκουν όλα στην οικογενειακή συνέχεια του κλάδου Κοφινά του Οίκου Καλλέργη και φέρουν κοινή ρίζα και παράδοση. Η Χάρτα, με την υπογραφή της, επικυρώνει και διακηρύσσει επίσημα αυτή την ενότητα και συνέχεια.
Επώνυμα με το γένος κατά αλφαβητική σειρά:
Αΐβαλιώτης ( Σκαρλαταίοι), Βεργίνης το γένος Τσάγκου , Γιαμπέος το γένος Κανταράκια, Δελεκοβίας το γένος Κοφινά, Ζαχαριάς το γένος Σπανοδήμου,
Κανταράκης το γένος Κοφινά, Κανταράκιας το γένος Κοφινά και Ιωάννου, Κανδυλόρος το γένος Κανταράκια , Καραστατήρας το γένος Χούλη, Καραφέλας το γένος Παπαϊωάννου, Κυπαρισσός το γένος Κοφινά, Λαφκιώτης το γένος Σανιδά και Καλογιάννη , Μιτζέλος το γένος Σανιδά, Μουτζούρης το γένος Κυπαρισσού, Νάσιος το γένος Κοφινά, Οἰκονόμου το γένος Λάζου, Κονσταντάρα και Βεργίνη, Παπαϊωάννου το γένος Κοφινά, Πασχάλης το γένος Κοφινα, Κανταράκη και Πασχάλη, Πεζάτικος το γένος Κοφινά και Ανέμη, Πλατής το γένος Κυπαρισσού, Προύσαλης το γένος Κοφινά, Σανιδάς το γένος Κοφινά, Σουλτάνης το γένος Κοφινά και Τσιμπλιαράκη, Σπανοδήμου το γένος Λάζου, Σταμέλος το γένος Αντώναρου(Κοφινά) και Χαλκιά, Τζούμας το γένος Ζάνου και Τάτση, Τσιτσώνης το γένος Κανταράκια , Τσιότρα το γένος Κοφινά, Χαλέβας το γένος Κυπαρισσού, Χαρχαλάκη το γένος Παπαϊωάννου, Χούλης το γένος Κανταράκια, Ξάνθος το γένος Σανιδά.
Μπορεί ακόμη να τονιστεί ότι τα επώνυμα που κατάγονται από τον κλάδο Κοφινά του Οίκου Καλλέργη φέρουν εθιμικά , ως σεμνή και διακριτική ανάμνηση της παλαιάς ιστορικής παράδοσης, τη συγκλητική καταγωγή που αποδιδόταν στα γένη των Φωκάδων της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Η αξιακή και ηθική αυτή παρακαταθήκη, που χαρακτήριζε την ιδιαίτερη κληρονομική αξία των παλαιών Οίκων, αναγνωρίζεται ως στοιχείο τιμής και συνέχειας προς την καταγωγή του κλάδου. Η Εξάβιβλος του Κωνσταντίνου Αρμενόπουλου μνημονεύει τη διακεκριμένη θέση των συγκλητικών γενών μέσα στο ρωμαϊκό δίκαιο και αναλύει τις προϋποθέσεις κληρονομίας και διαδοχής των προνομίων, αξιωμάτων και αξιών της Ρωμαϊκής Πολιτείας. Τα στοιχεία αυτά φωτίζουν την ιστορική παράδοση που αντανακλάται στη μνήμη του κλάδου Κοφινά του Οίκου Καλλέργη.
Περί παρακλαδώσεων και επωνυμικής συνέχειας
Τα επώνυμα που προήλθαν, με την πάροδο των γενεών, από τον κορμό Κοφινά του Οίκου Καλλέργη αποτελούν νεότερους κλάδους (cadet branches). Η επωνυμική διαφοροποίηση δεν διαρρηγνύει τη γενεαλογική γραμμή· αποτελεί φυσική εξέλιξη ενός ζωντανού Οίκου εν προκειμένω κλάδου του Οίκου. Κατά συνέπεια, όλοι οι φορείς των επωνύμων που προέρχονται από τους Κοφινάδες της Σκιάθου θεωρούνται απόγονοι του κλάδου Κοφινά του Οίκου Καλλέργη και πιο πίσω του Ρωμαϊκού Συγκλητικού Οίκου των Φωκά.
Θα ήταν ενδιαφέρον κάτοχοι των προαναφερθέντων επωνύμων να συνθέσουν τα οικογενειακά τους δέντρα, θα βοηθούσε ιδιαίτερα τις νεότερες γενιές.
Περί της σημασίας της υπογραφής της Χάρτας
Η υπογραφή της Χάρτας, από περισσότερους κλάδους του Οίκου των Καλλέργη, αποτελεί πράξη κοινογενεαλογικής επιβεβαίωσης, σύμφωνα με τα διεθνή γενεαλογικά πρότυπα. Αποτελεί γραπτή μαρτυρία ενότητας, κοινής καταγωγής και ανανέωσης της παράδοσης. Ό,τι μέχρι σήμερα διατηρείτο προφορικά, γίνεται πλέον κείμενο, έγγραφο, σύμβολο ταυτότητας.
Εντάσσεται σε πρακτικές γνωστές από τη μεσαιωνική και νεότερη ευρωπαϊκή νομική ιστορία, όπου ιδιωτικές γενεαλογικές διακηρύξεις χρησιμοποιήθηκαν ως πρωτογενείς πηγές τεκμηρίωσης οικογενειακής συνέχειας. Ανάλογες περιπτώσεις συναντώνται και στις Heraldic Visitations του 16ου αιώνα, όπου η αποδοχή γενεαλογικών ισχυρισμών βασίστηκε σε οικογενειακά αρχεία, όπως στην περίπτωση των Stewards of Ely.
Στο σημείο αυτό, με βαθιά ευγνωμοσύνη, εκφράζω θερμές ευχαριστίες προς τους: κλάδους του Οίκου, μεταξύ αυτών τους: Κοφινά - Καλλέργη από τους Μολάους Λακωνίας, Μπουνάκο - Καλλέργη , Σταθάκη - Καλλέργη από τον Κότρωνα της Λακωνίας κ.α., για τη σημαντική συμβολή τους στην υπογραφή της Χάρτας· διότι με την πράξη αυτή αναγνωρίστηκε και επικυρώθηκε από τους φορείς του κλάδου της Μάνης μια πολυετή έρευνα και καταγραφή.
Κατά συνέπεια, η υπογραφή της Χάρτας της οικογενειακής παράδοσης, από φορείς του Οίκου των Καλλέργη μεταξύ αυτών πρωτίστως του κλάδου των Κοφινά, θεμελιώνει, σύμφωνα με το εθιμικό και γενεαλογικό δίκαιο, την εσωτερική αναγνώριση της συνέχειας των Κοφινάδων της Σκιάθου, ανεξαρτήτως γραμμής καταγωγής (πατέρα, μητέρας, παππού ή γιαγιάς), ως παρακλαδίου του ιστορικού κλάδου Κοφινά του Οίκου Καλλέργη της Μάνης και συναφές δικαίωμα μεταξύ αυτών και την εθιμική χρήση του οικοσήμου των Καλλέργη.
Το οικογενειακό χρονικό επιβεβαιώνει ότι ο κλάδος Κοφινά του Οίκου Καλλέργη, με όλες τις επωνυμικές εκδοχές του, παραμένει ενιαίος, έχοντας κοινή θεμελιώδη καταγωγή, κοινή ιστορική πορεία και κοινή συνείδηση Οίκου.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Πηγές - Βιβλιογραφία
1. Redmonds, George. Surnames and Genealogy: A New Approach. NEHGS, 2002.
2. Round, J. Horace. Studies in Peerage and Family History. London, 1901.
3. Burke’s Peerage, Baronetage & Knightage. London.
4. Encyclopaedia Britannica, “Cadet Branch”.
5. Camp, Anthony J. Family History and Genealogy. London, 2007.
6. Rogers, Charles. The Genealogist’s Dictionary. London, 2003.
7. Μπαλούμπας, Χρήστος. Εισαγωγὴ στη Γενεαλογία. Αθήνα, 1998.
8. Καψάλης, Γ. Θ. Γενεαλογία καὶ Ἱστορία τῶν Ἑλληνικῶν Οἰκογενειῶν. Ἀθήνα, 2004.
9. Λάμπρος, Σπ. Οἱ Καλλέργαι. Ἀθήνα, 1898.
10. Gerola, Giuseppe. Monumenti Veneti nell’Isola di Creta. Venezia, 1905–1932.
11. Τσικριτσής, Δημήτρης. Ο Οίκος των Καλλέργηδων στην Κρήτη. Ηράκλειο, 2012.
12. Κασσής, Κυριάκος. Μανιάτικα Ἐπώνυμα. Ἀθήνα, 1980.
13. Παλούκης, Κώστας. Η Πρωτοεκβιομηχάνιση στη ΝΑ Ευρώπη… Παν. Κρήτης, 2010.
14. Koδράτος, Κων/νος. Τὸ Πήλιον καὶ αἱ Κοινότητες αὐτοῦ. Βόλος, 1950.
15. Δημοτολόγια–ληξιαρχεία Πηλίου–Σκιάθου, 19ος–20ός αἰ.
16. Ellis Island Passenger Records.
17. Nicol, Donald. The Byzantine Family of Kantakouzenos. Dumbarton Oaks, 1968.
18. Gerola, Giuseppe. Monumenti Veneti Τόμοι I–IV, Venezia: Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti.
19. Εκλογικοὶ Κατάλογοι Δήμου Σκιάθου (1871), Αρχείον Γ.Α.Κ..
20. Board for Certification of Genealogists (BCG) Genealogy Standards, Revised Edition. Washington, D.C.: Board for Certification of Genealogists.
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
