Ενεργοποιείται από την 1η Ιανουαρίου 2021 η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου (ΗΤΚ), η λειτουργία της οποίας ωστόσο τον πρώτο μήνα θα είναι σε προαιρετική βάση, παράλληλα με την ισχύουσα διαδικασία ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση στο νέο σύστημα για τους μηχανικούς και να αποφευχθεί η παύση δικαιοπραξιών.

Υποχρεωτική θα είναι η καταχώρηση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου και της Ταυτότητας Αυτοτελούς Διηρημένης Ιδιοκτησίας από την 1η Φεβρουαρίου. Η ΗΤΚ θα αποτυπώνει την υφιστάμενη κατάσταση του κτιρίου ή της διηρημένης ιδιοκτησίας και των αδειών τους, καθώς και τις μεταβολές τους κατά τη διάρκεια του χρόνου ζωής τους. Το νέο σύστημα εξασφαλίζει την αποδέσμευση της ταυτότητας του ακινήτου από τον μηχανικό που κάνει την αρχική καταχώρηση. Αποφεύγεται έτσι η ομηρία των ιδιοκτητών που έχει παρατηρηθεί ως σήμερα σε πλήθος διαδικασιών.

Επιπλέον, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου θα είναι το τελευταίο βήμα της οριστικής τακτοποίησης των αυθαίρετων κτισμάτων τα οποία έχουν ενταχθεί στους σχετικούς νόμους, καθώς μόνο με την απόκτησή της η τακτοποίηση θα θεωρείται ολοκληρωμένη.

Υποχρέωση απόκτησης ηλεκτρονικής ταυτότητας θα έχουν τα νέα κτίρια και διηρημένες ιδιοκτησίες για τα οποία εκδίδονται νέες οικοδομικές άδειες, ενώ τα παλαιότερα κτίρια θα πρέπει να την αποκτούν κατά τη στιγμή της μεταβίβασής τους αφού η σχετική δήλωση θα προσαρτάται υποχρεωτικά στο συμβόλαιο.

Αναφορικά με τα δημόσια κτίρια ή τα κτίρια συγκέντρωσης πληθυσμού, η προθεσμία για την απόκτηση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας ορίζεται σε πέντε χρόνια. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται κτίρια που:

-Ανήκουν στο Δημόσιο, στους ΟΤΑ και στα ΝΠΔΔ και κτίρια που στεγάζουν υπηρεσίες αυτών
-Κτίρια συνάθροισης κοινού (θέατρα, κινηματογράφοι, αίθουσες εκδηλώσεων, συνεδριακά κέντρα, κτίρια εκθέσεων), συμπεριλαμβανομένων βιβλιοθηκών, μουσείων, αθλητικών εγκαταστάσεων, σταθμών μετεπιβίβασης ΜΜΜ
-Πρατήρια υγρών καυσίμων, συνεργεία ή πλυντήρια αυτοκινήτων
-Τουριστικά καταλύματα άνω των 300 τ.μ.
-Δημόσια και ιδιωτικά κτίρια προσχολικής, πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης
-Νοσοκομεία, ιατρικά κέντρα, κλινικές, κέντρα παροχής υπηρεσιών υγείας και ψυχικής υγείας, βρεφοκομεία, παιδικοί-βρεφονηπιακοί σταθμοί, οικοτροφεία, οίκοι ευγηρίας, ιδρύματα χρονίως πασχόντων, ιδρύματα ατόμων με αναπηρία
-Καταστήματα κράτησης και ειδικά καταστήματα κράτησης νέων.

Η διαδικασία απόκτησης Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου θα γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά και χωρίς χρέωση.

Παρόλα αυτά οι ιδιοκτήτες θα χρειαστεί να βάλουν το χέρι στην τσέπη καθώς και για τις διηρημένες ιδιοκτησίες, προβλέπεται η έκδοση δελτίου δομικής τρωτότητας, αλλά και ενεργειακής απόδοσης – εφόσον αυτό δεν υπάρχει – προσθέτοντας ουσιαστικά ακόμα ένα κόστος, το οποίο υπολογίζεται σε τουλάχιστον 300 ευρώ, στις περιπτώσεις μεταβιβάσεων.

Χρήστες του πληροφοριακού συστήματος θα είναι οι εξουσιοδοτημένοι μηχανικοί και οι αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες στο πλαίσιο των καθηκόντων τους και οι εμπλεκόμενοι με τις σχετικές διαδικασίες υπάλληλοι των φορέων αυτών.

Το πιστοποιητικό πληρότητας θα εκδίδεται από τους εξουσιοδοτημένους μηχανικούς και σε αυτό θα βεβαιώνεται με δήλωσή τους η συμπλήρωση των στοιχείων που περιλαμβάνονται στην ταυτότητα. Το πιστοποιητικό εκδίδεται για κτίριο, οριζόντια ή κάθετη διηρημένη ιδιοκτησία, έχει μοναδικό αριθμό και αναγράφει τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) του οικοπέδου ή γηπέδου ή διηρημένης ιδιοκτησίας.

Σε περίπτωση που διαπιστωθεί δήλωση ψευδών στοιχείων, εκτός των ποινικών κυρώσεων, προβλέπεται πρόστιμο, το ύψος του οποίου κυμαίνεται από 2.000 έως 20.000 ευρώ, ανάλογα με την επιφάνεια που δεν έχει αποτυπωθεί στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Τα όρια των κυρώσεων διπλασιάζονται, εάν υπάρξει υποτροπή των παραβάσεων και εάν αυτές αφορούν σε οικοδομικές εργασίες σε παραδοσιακούς οικισμούς, περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και προστατευόμενες περιοχές.

«Μέσα στα επόμενα χρόνια, με απλές και απόλυτα ψηφιακές διαδικασίες, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας που ανέπτυξε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, θα συμπληρωθεί το παζλ του κτιριακού αποθέματος της χώρας. Δημιουργείται έτσι ένα μόνιμο σύστημα παρακολούθησης των κατασκευών, αλλά και των μεταβολών σε υφιστάμενα κτίρια καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους, που θα βάλει τέλος στις νέες αυθαιρεσίες και θα θωρακίσει την ιδιοκτησία των πολιτών, αλλά έχει και γενικότερη χρησιμότητα, ως πληροφοριακή υποδομή για όλες τις μορφές χωρικού σχεδιασμού στη χώρα. Επιπλέον, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου θα αναπτύξει συνέργειες και τελικά θα διασυνδεθεί με άλλες πληροφοριακές υποδομές που βρίσκονται σε φάση δημιουργίας, όπως το Κτηματολόγιο και ο Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης», σχολίασε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος, Δημήτρης Οικονόμου.