Μεγάλη γιορτή της Χριστιανοσύνης η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού. Σαν σήμερα, πριν από 77 χρόνια, στις 14 Σεπτεμβρίου 1943, γραφόταν μία από τις πιο ηρωικές σελίδες της ιστορίας του Πολεμικού μας Ναυτικού.
Ήταν ανήμερα του Σταυρού, στις 14 Σεπτεμβρίου του 1943, όταν το Υποβρύχιο Υ1-Λάμπρος Κατσώνης βυθιζόταν ανοικτά της Σκιάθου, μετά από δραματική και άνιση ναυμαχία με γερμανικό ανθυποβρυχιακό, κατά την οποία σκοτώθηκαν 32 αξιωματικοί και ναύτες, μαζί με τον Κυβερνήτη του Βασίλη Λάσκο.
Την τελετή τίμησε με την παρουσία του εκπροσωπώντας το Πολεμικό Ναυτικό ο Διοικητής Διοίκησης Υποβρυχίων Πλοίαρχος Κωνσταντίνος Κοντογιαννάκος.
“Το παράδειγμα των ηρώων του υποβρυχίου Υ1-Λάμπρος Κατσώνης, των απλών ανθρώπων που έγιναν ήρωες, δεν μπορεί παρά να είναι σημείο αναφοράς και έμπνευση για όλους μας” τόνισε ο Δήμαρχος Σκιάθου κ. Θοδωρής Τζούμας

ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Το 1925 στη Γαλλική πόλη Μπορντό, χτίστηκε για λογαριασμό του Ελληνικού Ναυτικού, το υποβρύχιο ‘Κατσώνης’. Πήρε το όνομά του από τον Έλληνα αξιωματικό του τσαρικού στρατού Λάμπρο Κατσώνη, ήρωα του ελληνικού απελευθερωτικού κινήματος του 1787 ενάντια στους Οθωμανούς. Το υποβρύχιο στις 21/06/1928 εντάχθηκε στο Ελληνικό Βασιλικό Πολεμικό Ναυτικό με τον διακριτικό κωδικό “Y1”. Μετά τον πόλεμο του 40, διέφυγε, όπως κι ο υπόλοιπος στόλος, στη Μέση Ανατολή και τέθηκε στις διαταγές των συμμαχικών δυνάμεων. Το 1943 ήταν ήδη 18 χρονών, δηλαδή πεπαλαιωμένο. Μολοντούτο, στις 5/9 πήρε εντολή να αποπλεύσει απ’ τη βάση της Βηρυτού και να μεταφέρει το συνταγματάρχη Φραδέλο στην Εύβοια και στη συνέχει να κάνει περιπολία στο ΒΔ Αιγαίο. Αφού εκτέλεσε την πρώτη αποστολή, βρέθηκε στη Σύρο όπου και έμαθε πως το γαλλικό επιταγμένο απ’ τους Γερμανούς, πλοίο “SINFRA” αποπλέει απ’ τη Θεσσαλονίκη και ξεκινά να ανακόψει την πορεία του. Το ξημέρωμα της 14ης Σεπτεμβρίου κι ενώ έχει υποστεί βλάβη στον ένα ηλεκτροκινητήρα, βρίσκεται στο έμπα του Θερμαϊκού όπου και βλέπει στήλη καπνού. Υποθέτοντας πως είναι το “SINFRA”, πλησιάζει και έρχεται αντιμέτωπο με το πλήρως εξοπλισμένο κι ετοιμοπόλεμο γερμανικό ανθυποβρυχιακό UJ-2101. Ο κυβερνήτης, αντιπλοίαρχος Βασίλης Λάσκος, διατάζει ταχεία κατάδυση και το γερμανικό αφήνει εναντίον του δέκα βόμβες βυθού! Λόγω της βλάβης και της παλαιότητας, το υποβρύχιο δεν μπορεί να κάνει ούτε τους κατάλληλους χειρισμούς στο νερό, ούτε να κατέβει χαμηλότερα από ένα βάθος. Έτσι αναγκάζεται να αναδυθεί και να βρεθεί απέναντι απ’ το γερμανικό καταδιωκτικό στην επιφάνεια. Ακολουθεί άνιση μάχη και ο κυβερνήτης σκοτώνεται κρατώντας το μοναδικό πυροβόλο του σκάφους. Πριν το γερμανικό εμβολίσει το υποβρύχιο, ρίχνονται στ’ απάτητα νερά και σώζονται μετά από εννιά ώρες στη θάλασσα, ο ύπαρχος Τσουκαλάς και οι υποκελευστές Αντωνίου και Τσίγκρος. Το υποβρύχιο βυθίζεται αφήνοντας πίσω του 32 νεκρούς, μαζί με το σαραντάχρονο κυβερνήτη του, και 17 συλληφθέντες. Εβδομήντα τέσσερα χρόνια μετά, το υδρογραφικό ωκεανογραφικό ‘Ναυτίλος’ επιβεβαίωσε το σημείο του ναυαγίου. Σε 253μ βάθος και 5,2 μίλια ΒΔ του Κάστρου της Σκιάθου είναι αραγμένο κι αναπαύεται το υποβρύχιο ΄Κατσώνης.’ Μνημείο με τα ονόματα των πεσόντων έχει στηθεί στο παλιό λιμάνι της μοναδικής πόλης στο νησί. Κάθε χρόνο στις 14 του Σεπτέμβρη η Σκιάθος και το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό τιμούν τη μνήμη των ηρώων που χάθηκαν στα νερά της καταθέτοντας στεφάνια…