Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Αγγελική, Άγγελος
• Γαβριέλα, Γαβριήλ
• Μιχαέλα, Μιχαήλ, Μιχάλης
• Ραφαήλ, Ραφαηλία
• Σεραφείμ
• Σταμάτης, Σταματία
• Στρατηγός
• Ταξιάρχης

Στην εκκλησιαστική γλώσσα, «Σύναξη» σημαίνει τη συγκέντρωση των πιστών για να τιμήσουν την εξαιρετική συμβολή κάποιων προσώπων στο έργο του Θεού. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι η συγκέντρωση των ανθρώπων για να υμνήσουν τους αγγέλους, αλλά και η «σύναξη» (ομόνοια) των ίδιων των αγγελικών ταγμάτων γύρω από τον θρόνο του Θεού, μετά την πτώση του Διαβόλου. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Εωσφόρος, που ήταν ο λαμπρότερος από όλους τους αγγέλους, επαναστάτησε εναντίον του Θεού λόγω της υπερηφάνειάς του και συμπαρέσυρε ένα ολόκληρο τάγμα των αγγέλων, οι οποίοι διέκοψαν τη σχέση τους με τον Θεό και μετατράπηκαν σε δαίμονες. Τότε, ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, αναλαμβάνοντας δράση για να σταματήσει την πτώση και να συγκρατήσει τα υπόλοιπα τάγματα, βγήκε στο μέσο του ουρανού και αναφώνησε τη διάσημη φράση: «Στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου Θεού!». Με αυτό το παράγγελμα, ο Μιχαήλ κάλεσε τις ουράνιες δυνάμεις να μείνουν πιστές στον Δημιουργό τους, οι δε άγγελοι έμειναν σταθεροί, ενώθηκαν και έψαλαν τον ύμνο: «Αγιος, Αγιος, Αγιος Κύριος Σαβαώθ, πλήρης ο ουρανός και η γη της δόξης αυτού». Αυτή η νίκη, η σταθερότητα και η κατά χάριν ατρεπτότητα πλέον των πιστών αγγέλων εορτάζονται στις 8 Νοεμβρίου.

Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ (=Ποιος είναι όμοιος με τον Θεό;) είναι ο προστάτης της δικαιοσύνης, ο άγγελος των κραταιών εμφανίσεων στην Παλαιά Διαθήκη και εκείνος που οδηγεί τις ψυχές, καθώς στη λαϊκή παράδοση θεωρείται και «Ψυχοπομπός». Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ (= Ανθρωπος του Θεού ή Δύναμη του Θεού) είναι ο άγγελος των καλών ειδήσεων, της αγάπης και του ελέους, καθώς είναι εκείνος που μετέφερε το χαρμόσυνο μήνυμα κατά τον Ευαγγελισμό στη Θεοτόκο και ανακοίνωσε τη γέννηση του Προδρόμου.

Η Εκκλησία, βασισμένη στην Αγία Γραφή και το έργο του Αγ. Διονυσίου του Αρεοπαγίτου «Περί ουρανίου ιεραρχίας», χωρίζει τους αγγέλους σε εννέα τάγματα, τα οποία ομαδοποιούνται σε τρεις τριάδες. Πρώτη Τριάδα: Σεραφείμ, Χερουβείμ, Θρόνοι, η τριάδα που βρίσκεται πιο κοντά στον Θεό. Δεύτερη Τριάδα: Κυριότητες, Δυνάμεις, Εξουσίες και Τρίτη Τριάδα: Αρχές, Αρχάγγελοι, Αγγελοι, που βρίσκονται πιο κοντά στους ανθρώπους. Στην Ελλάδα, το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας καθιέρωσε στις 11 Ιουνίου 1954 τον Αρχάγγελο Μιχαήλ επίσημο προστάτη της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας, καθώς συμβολίζει τον άγρυπνο φρουρό και προστάτη των αιθέρων. Για τον λόγο αυτό, η 8η Νοεμβρίου είναι επίσημη αργία για τα στελέχη της Αεροπορίας, οι αεροπορικές βάσεις σε όλη τη χώρα ανοίγουν τις πύλες τους για το κοινό και λαμβάνουν χώρα αεροπορικές επιδείξεις.

Στην ορθόδοξη αγιογραφία, οι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ απεικονίζονται με συγκεκριμένα και έντονα συμβολικά χαρακτηριστικά, που φανερώνουν τον ιδιαίτερο ρόλο και τη διακονία τους στο έργο του Θεού. Αν και οι άγγελοι ως ασώματοι δεν έχουν φύλο ή υλική μορφή, η Εκκλησία τους ιστορεί με ανθρώπινη μορφή, φτερά και νεανικά, εύδρομα πρόσωπα για να δηλώσει την ταχύτητα, την πνευματικότητα και την αιώνια νεότητά τους. Ο Μιχαήλ απεικονίζεται ως ο Αρχιστράτηγος, ο προστάτης της πίστης και ο νικητής του κακού, φορά στρατιωτική στολή (θώρακα, χλαμύδα, μπότες) Ρωμαίου ή Βυζαντινού αξιωματικού, που συμβολίζει τη διαρκή πνευματική μάχη ενάντια στις δυνάμεις του σκότους, και στο δεξί του χέρι κρατά γυμνό πύρινο σπαθί ή λόγχη, σύμβολο της θείας δικαιοσύνης, της δύναμης και της αποκοπής της αμαρτίας. Σε μεταβυζαντινές κυρίως εικόνες, απεικονίζεται να πατά πάνω σε ετοιμοθάνατο άνθρωπο ή νικημένο δαίμονα, κρατώντας στα χέρια του ένα μωρό τυλιγμένο σε σπάργανα, το οποίο συμβολίζει την ανθρώπινη ψυχή που οδηγεί στον ουρανό.

Ο φωτοφόρος Γαβριήλ απεικονίζεται με πιο πράο και γαλήνιο ύφος, καθώς ο ρόλος του είναι να φέρνει τις χαρμόσυνες ειδήσεις της Θείας Οικονομίας. Φορά συνήθως αρχοντικούς βυζαντινούς χιτώνες με απαλά φωτεινά χρώματα (γαλάζιο, λευκό, πράσινο) και το πιο αναγνωρίσιμο σύμβολό του είναι το κρίνο στην παράσταση του Ευαγγελισμού, ρωμαιοκαθολική επιρροή που εισήχθη στην ορθόδοξη αγιογραφία αργότερα, και το σκήπτρο ή η βακτηρία, ως αποδεικτικό στοιχείο ότι είναι επίσημα εξουσιοδοτημένος να μεταφέρει βασιλικό μήνυμα.

Ο ελληνικός λαός δείχνει και καταθέτει ιδιαίτερη τιμή στους Αρχαγγέλους. Η ανάγλυφη και θαυματουργή εικόνα του Ταξιάρχη Μιχαήλ στον Μανταμάδο της Λέσβου είναι από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα της Ορθοδοξίας, καθώς συνδέεται με ένα φρικτό ιστορικό γεγονός και τον μοναδικό τρόπο κατασκευής, διότι, σύμφωνα με την παράδοση, η εικόνα δεν έχει ζωγραφιστεί, αλλά έχει πλαστεί από χώμα και το αίμα των σφαγιασθέντων μοναχών της μονής. Επίσης, η Ιερά Μονή Ταξιάρχη Μιχαήλ του Πανορμίτη στη Σύμη φιλοξενεί μια επιβλητική, ολόσωμη, υπερμεγέθη ασημένια εικόνα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και είναι γνωστή για την παράδοση που αναφέρει πως, όταν κάποιος πιστός από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου θέλει να στείλει ένα τάμα ή μια προσευχή, βάζει το γράμμα ή το λάδι του μέσα σε γυάλινο μπουκάλι, το πετάει στη θάλασσα και αυτό πάντα θα φτάσει στον όρμο της μονής. Με την ιδιαίτερη ιστορία που συνοδεύει το κάθε προσκύνημα, αξίζει να αναφερθούν ακόμα η Ιερά Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών στο Αίγιο, ένα από τα ιστορικότερα μοναστήρια της Πελοποννήσου, η Ιερά Μονή Ταξιαρχών στη Σέριφο, εντυπωσιακό, καστρομονάστηρο του 16ου αι., και η Ιερά Μονή Ταξιαρχών στο Πήλιο, πανέμορφο μοναστήρι του 12ου αι., το οποίο σήμερα λειτουργεί ως γυναικείο κοινόβιο.

Τιμάται επίσης η μνήμη: οσίας Ευφροσύνης της νέας και οσίας Μάρθας τους Πσκωφ.