Εικόνες από τα δύο φωκάκια που καταγράφηκαν τις προηγούμενες ημέρες με τη μητέρα τους. Φωτό: Στράτος Παπαδάκης

Σε εξέλιξη βρίσκεται η αναπαραγωγική περίοδος της Μεσογειακής φώκιας (Monachus monachus) στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου - Βορείων Σποράδων. Τις προηγούμενες ημέρες καταγράφηκαν δύο ακόμη νεογέννητα φωκάκια από το προσωπικό παρακολούθησης του Ιδρύματος Aenaos Thalassa, ενώ στα τέλη Σεπτεμβρίου το προσωπικό της Μονάδας Διαχείρισης Αλοννήσου - Βορείων Σποράδων είχε εντοπίσει το πρώτο νεογνό της φετινής περιόδου σε ανοιχτή παραλία στη νησίδα Πιπέρι.

Οι επιστήμονες που ασχολούνται με τη διατήρηση της φώκιας αναμένουν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τα αποτελέσματα της φετινής αναπαραγωγικής περιόδου, καθώς το 2025 καταγράφηκε αριθμός ρεκόρ γεννήσεων στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Σποράδων. Κατά την περσινή περίοδο καταγράφηκαν 21 νεογέννητα, επίδοση που ξεπέρασε σημαντικά τον μέσο ετήσιο αριθμό γεννήσεων των τελευταίων 37 ετών.

Για την παρακολούθηση της φώκιας έχουν εγκατασταθεί κάμερες στα αναπαραγωγικά καταφύγια και η τελική εκτίμηση του πληθυσμού πραγματοποιείται με βάση την ανάλυση του φωτογραφικού υλικού. Σημειώνεται ότι στο πρόγραμμα παρακολούθησης συνεργάζονται ο ΟΦΥΠΕΚΑ, το Ίδρυμα Thalassa και η περιβαλλοντική οργάνωση MΟm, με βάση μνημόνιο συνεργασίας που έχει υπογραφεί.

Αναπαραγωγή σε ανοιχτές παραλίες

Για τους επιστήμονες, ιδιαίτερα ενθαρρυντικό είναι το γεγονός ότι πέρσι για πρώτη φορά μετά από πάρα πολλά χρόνια είδαν τις Μεσογειακές φώκιες να γεννούν και να γαλουχούν τα μικρά τους σε ανοιχτές παραλίες στη νησίδα Πιπέρι και όχι σε σπηλιές. Το γεγονός αυτό ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι τα ζώα αισθάνονται ασφάλεια στον πυρήνα του Εθνικού Πάρκου.

Το 1996 η Μεσογειακή φώκια είχε καταταχθεί ως είδος Κρισίμως Κινδυνεύον στον Κόκκινο Κατάλογο της IUCN (Διεθνής Ένωση για την Προστασία της Φύσης). Περίπου ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός της ζει στην Ελλάδα, γεγονός που καθιστά τη χώρα μας καθοριστικό παράγοντα  για τη διατήρησή της. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο συνολικός πληθυσμός της δεν ξεπερνούσε τα 600 άτομα. Η ίδρυση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Σποράδων το 1992 αποτέλεσε μία από τις πρώτες σημαντικές κινήσεις προστασίας του είδους.

Χάρη στις μακρόχρονες προσπάθειες προστασίας, η κατάσταση διατήρησης του είδους βελτιώθηκε σταδιακά με τον πληθυσμό να εκτιμάται πλέον σε 850–950 άτομα. Παρά τη σταθερή ανάκαμψη της τελευταίας δεκαετίας, η ανάγκη για συνεχή προστασία παραμένει επιτακτική.

ΟΦΥΠΕΚΑ

Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου και σκοπός του είναι η εφαρμογή της πολιτικής που χαράσσει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αιχμή τις βιώσιμες πρακτικές, για τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, την προώθηση και υλοποίηση δράσεων αειφόρου ανάπτυξης και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.