Ρεπορτάζ : Νίκος Τζούμας - Φωτεινή Σάλτα

Μια βραδιά με ιδιαίτερο πολιτιστικό και συμβολικό βάρος έζησε η Σκιάθος τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, καθώς από τη γενέτειρα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη ξεκίνησε το νέο ταξίδι της «Φόνισσας», σε μορφή μελοδράματος, με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη στον εμβληματικό ρόλο της Φραγκογιαννούς.

Η παράσταση, σε μουσική του Γιώργου Κουμεντάκη, παρουσιάστηκε στην Ιερά Μονή Ευαγγελιστρίας, σε έναν χώρο άρρηκτα δεμένο με την ιστορία και την πνευματική ταυτότητα του νησιού.

Πρόκειται για συμπαραγωγή δύο κορυφαίων πολιτιστικών θεσμών της χώρας, της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και του Εθνικού Θεάτρου, με τη Σκιάθο να αποτελεί τον πρώτο σταθμό της νέας παραγωγής πριν από την παρουσίασή της σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα.

Τη δραματουργία, τη διασκευή και τη μουσική διεύθυνση υπογράφει ο Μάρκελλος Χρυσικόπουλος, τη μεταγραφή για μικρό μουσικό σύνολο ο Γιάννης Σαμπροβαλάκης, ενώ συμμετέχει το Ergon Ensemble. Τη μουσική προετοιμασία έχει αναλάβει η Σοφία Ταμβακοπούλου.

Θ. Τζούμας: «Όταν ο Παπαδιαμάντης παρουσιάζεται στη Σκιάθο, αποκτά άλλη διάσταση»

Καλωσορίζοντας τους συντελεστές και το κοινό, ο Δήμαρχος Σκιάθου Θοδωρής Τζούμας στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της επιλογής της Σκιάθου για την πρεμιέρα της παραγωγής, αλλά και στη σύμπραξη της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με το Εθνικό Θέατρο.

Όπως τόνισε, αποτελεί μεγάλη χαρά και τιμή για τη Σκιάθο να υποδέχεται δύο από τους σημαντικότερους θεσμούς του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού, οι οποίοι συναντώνται καλλιτεχνικά με αφορμή το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.

Ο Δήμαρχος αναφέρθηκε και στο μέγεθος της παραγωγής, σημειώνοντας ότι για τη συγκεκριμένη παράσταση ταξίδεψε από την Αθήνα στη Σκιάθο μια πολυμελής αποστολή, περίπου 44 ανθρώπων, γεγονός που καταδεικνύει το εύρος της διοργάνωσης και της προετοιμασίας.

Ιδιαίτερη ήταν η αναφορά του στη σχέση του Παπαδιαμάντη με τη γενέτειρά του:

«Όποια παράσταση παρουσιάζεται στη Σκιάθο και αφορά τον Παπαδιαμάντη παίρνει μια άλλη διάσταση, γιατί εδώ είναι ο τόπος. Ο τόπος που τόσο αγάπησε, που τόσο συνδέθηκε».

Ο Θοδωρής Τζούμας υπογράμμισε παράλληλα ότι αυτή η μοναδική πολιτιστική κληρονομιά δημιουργεί και μια σημαντική ευθύνη για τον τόπο:

«Το πιο σπουδαίο απ’ όλα είναι να προστατεύσουμε και να διατηρήσουμε όλους αυτούς τους τόπους που τόσο ύμνησε στο έργο του».

Η ιδιαίτερη αναφορά στον Γιώργο Κουμεντάκη

Ξεχωριστή θέση στην ομιλία του Δημάρχου είχε ο συνθέτης και Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Γιώργος Κουμεντάκης.

Ο Θοδωρής Τζούμας μίλησε με θερμά λόγια για την καλλιτεχνική του πορεία και τη συμβολή του στην εξωστρέφεια της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, χαρακτηρίζοντάς τον «μια μουσική διάνοια της εποχής μας».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη διαχρονική σχέση που έχει αναπτυχθεί με τη Σκιάθο και στη δυνατότητα που έχει δοθεί στο νησί, μέσα από αυτή τη συνεργασία, να φιλοξενεί εκδηλώσεις υψηλού καλλιτεχνικού επιπέδου αλλά και εκπαιδευτικά προγράμματα.

Ο Δήμαρχος εξέφρασε, επίσης, την ευχή η νέα παραγωγή της «Φόνισσας», μετά την πορεία της στην Ελλάδα, να μπορέσει να ταξιδέψει και στο εξωτερικό.

Από τη Σκιάθο σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα

Μετά την πρεμιέρα στη γενέτειρα του Παπαδιαμάντη, η παραγωγή συνεχίζει το ταξίδι της. Στις 5 Οκτωβρίου 2026 θα παρουσιαστεί στο Βασιλικό Θέατρο Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο των 61ων Δημητρίων, ενώ από τις 23 έως τις 25 Οκτωβρίου θα ανέβει στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, στο κτήριο Τσίλλερ, στην Αθήνα.

Στη νέα αυτή μορφή, το μουσικό ψυχογράφημα του Γιώργου Κουμεντάκη συναντά τον σκοτεινό και βαθιά ανθρώπινο κόσμο του Παπαδιαμάντη. Η μουσική συνομιλεί με την ελληνική παράδοση και τον λόγο του Σκιαθίτη συγγραφέα, ενώ η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη δίνει φωνή και σκηνική υπόσταση στη Φραγκογιαννού.

Η επιλογή της Σκιάθου ως αφετηρίας δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη σταθμό μιας μεγάλης παραγωγής. Η «Φόνισσα» παρουσιάστηκε εκεί όπου ο Παπαδιαμάντης έζησε, παρατήρησε τους ανθρώπους και την κοινωνία της εποχής του και μετέτρεψε τον τόπο του σε λογοτεχνία.

Και ίσως αυτό να αποτυπώνει καλύτερα το ιδιαίτερο βάρος της βραδιάς: η Φραγκογιαννού ξεκίνησε το νέο της θεατρικό ταξίδι από τον ίδιο τόπο από τον οποίο ξεκίνησε, πριν από περισσότερο από έναν αιώνα, το λογοτεχνικό της ταξίδι.