Όταν η νομοθεσία αδειάζει τους μικρούς δήμους από καύσιμα | Του Πολύδωρα Συρίγου
2026-09-16 18:59:48
Μια ρύθμιση που μπορεί να μετατρέψει την προμήθεια καυσίμων σε πραγματικό αδιέξοδο για τους μικρούς νησιωτικούς, ορεινούς και ημιορεινούς δήμους.
Υπάρχουν νόμοι που αλλάζουν διαδικασίες. Και υπάρχουν νόμοι που, χωρίς να το επιδιώκουν κατ’ ανάγκη, μπορούν να επηρεάσουν την ίδια την καθημερινή λειτουργία ενός δήμου.
Η κατάργηση της δυνατότητας αρνητικής έκπτωσης στις προμήθειες καυσίμων, σε συνδυασμό με τη διατήρηση του όρου προμήθειας στη βάση της μέσης τιμής που προβλέπει το ισχύον πλαίσιο, δημιουργεί ένα σοβαρό και άμεσο πρόβλημα για τους μικρούς νησιωτικούς, ορεινούς και ημιορεινούς δήμους.
Γιατί η μέση τιμή δεν αποτυπώνει πάντοτε το πραγματικό κόστος εφοδιασμού μιας απομακρυσμένης περιοχής.
Στους μικρούς δήμους το καύσιμο πρέπει να μεταφερθεί σε νησιά ή σε δυσπρόσιτες ορεινές περιοχές, με πρόσθετα κόστη μεταφοράς και διανομής. Την ίδια στιγμή, η αγορά των προμηθευτών είναι περιορισμένη και οι ποσότητες που καταναλώνει ένας μικρός δήμος δεν δημιουργούν τις οικονομίες κλίμακας ενός μεγάλου αστικού δήμου.
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι εξαιρετικά επικίνδυνο: να υπάρχουν διαγωνισμοί, αλλά να μην υπάρχουν προμηθευτές που να μπορούν ή να επιθυμούν να αναλάβουν την προμήθεια με τους συγκεκριμένους οικονομικούς όρους.
Και τότε αρχίζουν τα πραγματικά προβλήματα.
Ποιος θα κινεί τα απορριμματοφόρα;
Ποιος θα εξασφαλίζει την αποκομιδή των απορριμμάτων;
Πώς θα κινούνται τα δημοτικά οχήματα και τα μηχανήματα πολιτικής προστασίας;
Πώς θα καλύπτονται οι ανάγκες θέρμανσης των σχολείων και των δημοτικών εγκαταστάσεων;
Τι θα συμβεί σε έναν μικρό ορεινό δήμο μέσα στον χειμώνα ή σε ένα απομακρυσμένο νησί όταν η προμήθεια καυσίμων καταστεί πρακτικά αδύνατη;
Το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Αφορά τη δυνατότητα των ίδιων των δήμων να εκτελούν τις στοιχειώδεις αρμοδιότητές τους.
Και υπάρχει ακόμη μία σοβαρή συνέπεια.
Ο δήμαρχος είναι αυτός που θα κληθεί να δώσει απαντήσεις στους πολίτες όταν τα απορριμματοφόρα δεν μπορούν να κινηθούν, όταν οι υπηρεσίες περιορίζονται ή όταν δημιουργούνται προβλήματα στη θέρμανση των σχολείων. Η θεσμική ευθύνη για μια δυσλειτουργία του συστήματος προμηθειών κινδυνεύει να μετατραπεί στα μάτια των πολιτών σε προσωπική απαξίωση της δημοτικής αρχής.
Δεν μπορεί όμως ένας δήμαρχος να λογοδοτεί για υπηρεσίες τις οποίες αδυνατεί να υποστηρίξει επειδή το θεσμικό πλαίσιο δεν λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές συνθήκες εφοδιασμού του δήμου του.
Η Πολιτεία οφείλει να αναγνωρίσει ότι ένας μικρός νησιωτικός ή ορεινός δήμος δεν λειτουργεί με τους ίδιους όρους με έναν μεγάλο αστικό δήμο.
Η πραγματική ισότητα απαιτεί να λαμβάνονται υπόψη οι αντικειμενικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Απαιτείται άμεση λύση
Για τον λόγο αυτό, τα συναρμόδια Υπουργεία οφείλουν να παρέμβουν άμεσα και να δώσουν πρακτική και εφαρμόσιμη λύση, πριν οι δήμοι βρεθούν αντιμέτωποι με άγονους διαγωνισμούς και αδυναμία εξασφάλισης καυσίμων.
Δεν είναι δυνατόν να περιμένουμε να σταματήσουν τα απορριμματοφόρα, να δημιουργηθούν προβλήματα στη θέρμανση των σχολείων ή να αδυνατούν οι υπηρεσίες πολιτικής προστασίας να λειτουργήσουν για να διαπιστώσουμε εκ των υστέρων ότι το σύστημα δεν μπορεί να εφαρμοστεί στις ιδιαίτερες συνθήκες των μικρών δήμων.
Χρειάζεται άμεση θεσμική παρέμβαση, με ειδική πρόβλεψη για τους μικρούς νησιωτικούς, ορεινούς και ημιορεινούς Δήμους.
