Καλοδεχούμενες, λοιπόν, οι νέες πτήσεις προς τη Σκιάθο. Καλοδεχούμενη και η επέκταση του πτητικού έργου πέρα από τα παραδοσιακά, αν θέλετε, «άκρα» της τουριστικής περιόδου. Καλοδεχούμενα τα αυξημένα νούμερα επιβατικής κίνησης του Αερολιμένα Σκιάθου. Καλοδεχούμενη, με δυο λόγια, κάθε εξέλιξη που ενισχύει τη διεθνή συνδεσιμότητα του τόπου και δημιουργεί προϋποθέσεις για μια μεγαλύτερη και περισσότερο απλωμένη τουριστική περίοδο.

Ναι. Όλα αυτά είναι καλά νέα. Μόνο που, όπως συμβαίνει συνήθως, κάθε καλό νέο συνοδεύεται και από μερικά ερωτήματα. Και στην προκειμένη περίπτωση, μάλλον όχι και τόσο μικρά.

Ένα αεροδρόμιο. Τρεις προορισμοί.

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Το αεροδρόμιο της Σκιάθου είναι, ασφαλώς, το αεροδρόμιο της Σκιάθου. Είναι όμως ταυτόχρονα και το αεροδρόμιο των Σποράδων στη Σκιάθο. Η γεωγραφία, η συγκοινωνιακή πραγματικότητα και η λειτουργία του ίδιου του αεροπορικού δικτύου έχουν δημιουργήσει μια κατάσταση απολύτως συγκεκριμένη: ο Αερολιμένας Σκιάθου λειτουργεί ως διεθνής πύλη εισόδου όχι μόνο για τη Σκιάθο, αλλά και για τη Σκόπελο και την Αλόννησο. Μοιραία. Δικαιωματικά. Ορθολογικά. Πείτε το όπως θέλετε, για να μην αρχίσουμε να ανασύρουμε τοπικιστικές εξάψεις.

Το αποτέλεσμα είναι ένα: μέρος της τουριστικής κίνησης που φτάνει αεροπορικώς στη Σκιάθο δεν έχει τελικό προορισμό τη Σκιάθο. Έχει προορισμό τη Σκόπελο. Έχει προορισμό την Αλόννησο. Και αυτό δεν είναι ούτε πρόβλημα ούτε αδικία. Είναι ακριβώς η λειτουργία ενός περιφερειακού αεροδρομίου που εξυπηρετεί ένα ευρύτερο νησιωτικό σύμπλεγμα.

Άρα, τι ακριβώς επεκτείνουμε;

Εδώ αρχίζει η ενδιαφέρουσα συζήτηση. Όταν μιλάμε για επέκταση της τουριστικής περιόδου, δεν θα πρέπει να εννοούμε αυτομάτως μόνο τη Σκιάθο. Εάν αυξάνονται οι πτήσεις τον Απρίλιο, τον Μάιο, τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, ένα μέρος της επιπλέον κίνησης θα διοχετευθεί – όπως είναι απολύτως λογικό – και στη Σκόπελο και στην Αλόννησο.

Επομένως, η συζήτηση για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου είναι κατ` ανάγκην συζήτηση για το σύνολο των Σποράδων. Και εδώ ίσως υπάρχει μια ευκαιρία που δεν έχουμε ακόμη αντιληφθεί στην πλήρη της διάσταση. Γιατί εάν πράγματι θέλουμε να ξεφύγουμε από το μοντέλο «Απρίλιο ανοίγουμε, Οκτώβριο κλείνουμε», τότε δεν αρκεί να πανηγυρίζουμε για την αύξηση των αφίξεων στο αεροδρόμιο. Χρειάζεται να δούμε τι κάνουμε με αυτούς τους ανθρώπους. Πού πηγαίνουν. Πώς μετακινούνται. Πόσες επιχειρήσεις είναι ανοικτές. Ποιες υπηρεσίες λειτουργούν. Και, κυρίως, εάν τα τρία νησιά είναι πραγματικά έτοιμα να υποδεχθούν την κίνηση που επιδιώκουμε να αυξήσουμε.

Περισσότεροι επισκέπτες ή καλύτερα κατανεμημένοι επισκέπτες;

Εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, το πραγματικό ζητούμενο. Δεν είναι απαραίτητα το «όσο περισσότεροι τόσο καλύτερα». Είναι το «πόσους μπορούμε να εξυπηρετήσουμε σωστά, πότε και με ποιους όρους».

Γιατί άλλο πράγμα είναι να αυξάνεις την τουριστική κίνηση σε περιόδους κατά τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμες υποδομές, κλίνες, προσωπικό, μεταφορές και υπηρεσίες και άλλο να προσθέτεις συνεχώς φορτίο σε ένα σύστημα το οποίο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, λειτουργεί ήδη στα όριά του. Και εδώ ακριβώς μπαίνει στο τραπέζι μια λέξη που συχνά αποφεύγουμε σαν να είναι περίπου... απαγορευμένη.

Φέρουσα ικανότητα.

Η Σκιάθος και το «πόσο ακόμη;»

Αν η προσδοκία είναι ότι η πρόσθετη αεροπορική κίνηση θα παραμένει στη Σκιάθο, τότε ήρθε η ώρα – σοβαρά, όμως – να γίνει μια συζήτηση για τη φέρουσα αντοχή του νησιού. Όχι κάποια στιγμή στο μέλλον. Τώρα. Πριν χρειαστεί να μας το επιβάλει η πραγματικότητα.

Γιατί η Σκιάθος, κατά κοινή παραδοχή, ακόμη και από ανθρώπους που ζουν και εργάζονται εδώ και γνωρίζουν το νησί πολύ καλύτερα από οποιονδήποτε εξωτερικό παρατηρητή, βρίσκεται σε σημείο κορεσμού. Ιδίως στην τουριστική κορύφωση του Ιουλίου και του Αυγούστου.

Το βλέπουμε στην κυκλοφορία. Το βλέπουμε στις παραλίες. Το βλέπουμε στις υποδομές. Το βλέπουμε στη διαχείριση των απορριμμάτων. Το βλέπουμε στην κατανάλωση νερού. Το βλέπουμε στις μεταφορές. Το βλέπουμε στην πίεση που δέχεται το προσωπικό και οι επιχειρήσεις. Το βλέπουμε, ενίοτε, ακόμη και στον τρόπο με τον οποίο εμείς οι ίδιοι αντιλαμβανόμαστε την καθημερινότητα του καλοκαιριού.

Και δεν χρειάζεται να είσαι ειδικός για να καταλάβεις ότι κάποια στιγμή το «βάζουμε κι άλλους» παύει να είναι αναπτυξιακή πολιτική και αρχίζει να γίνεται διαχείριση υπερφόρτωσης.

Να ανοίξει, λοιπόν, η συζήτηση

Δεν λέει κανείς να κλείσουμε την πόρτα. Κάθε άλλο. Να ανοίξουμε περισσότερες πόρτες. Να έρθουν περισσότερες πτήσεις. Να μεγαλώσει η περίοδος. Να ενισχυθεί η διεθνής παρουσία των Σποράδων. Να κερδίσει η Σκιάθος, να κερδίσει η Σκόπελος, να κερδίσει η Αλόννησος.

Αλλά μαζί με την ανάπτυξη πρέπει να έρθει και ο σχεδιασμός. Και ίσως, επιτέλους, μια πραγματική συζήτηση στρογγυλής τραπέζης. Όχι άλλη μία ημερίδα για να βγουν φωτογραφίες. Όχι άλλη μία συζήτηση όπου όλοι θα συμφωνήσουν ότι «ο τουρισμός είναι η ατμομηχανή της οικονομίας» και μετά θα επιστρέψουμε στα σπίτια μας.

Μια σοβαρή συζήτηση. Με αριθμούς. Με δεδομένα. Με υποδομές. Με νερό. Με ενέργεια. Με απορρίμματα. Με μεταφορές. Με προσωπικό. Με διαθέσιμες κλίνες. Με περιβαλλοντικούς δείκτες. Με όλα εκείνα, δηλαδή, που συνθέτουν την πραγματική φέρουσα ικανότητα ενός νησιού.

Και, γιατί όχι, με τη συμμετοχή και των τριών νησιών. Γιατί το αεροδρόμιο βρίσκεται στη Σκιάθο, αλλά η τουριστική του λειτουργία αφορά τις Σποράδες.

Το ζητούμενο δεν είναι να σταματήσουμε την ανάπτυξη

Το ζητούμενο δεν είναι να φοβηθούμε την αύξηση. Το ζητούμενο είναι να μην μπερδέψουμε την αύξηση με την ανάπτυξη.

Περισσότερες πτήσεις είναι καλό νέο. Περισσότεροι επιβάτες είναι καλό νέο. Μεγαλύτερη τουριστική περίοδος είναι ακόμη καλύτερο νέο.

Υπό μία προϋπόθεση.

Να μπορούμε να τη διαχειριστούμε.

Γιατί στο τέλος της ημέρας δεν έχει ιδιαίτερη σημασία μόνο πόσοι άνθρωποι θα περάσουν από την πύλη αφίξεων του αεροδρομίου. Έχει σημασία τι θα βρουν όταν βγουν από αυτήν. Και ακόμη περισσότερο, τι θα αφήσουν πίσω τους όταν φύγουν.

Εάν θέλουμε πραγματικά μια Σκιάθο με μεγαλύτερη τουριστική περίοδο, μεγαλύτερη αεροπορική κίνηση και μεγαλύτερα οφέλη, τότε πρέπει να αποφασίσουμε και κάτι ακόμη:

Πόση Σκιάθο θέλουμε;

Και, κυρίως, πόση Σκιάθο αντέχει η Σκιάθος;

Γιατί το αεροδρόμιο μπορεί να μεγαλώνει την πόρτα.

Το ερώτημα είναι αν το σπίτι μπορεί να υποδεχθεί όσους περνούν από αυτήν.

(*) Νικόλαος Σαρούκος

Προϊστάμενος Ελέγχου, Επιθεωρήσεων και Τουριστικής Ανάπτυξης Θεσσαλίας
Υπουργείο Τουρισμού / Περιφερειακή Υπηρεσία Τουρισμού Θεσσαλίας