Μέσα σε ελάχιστες ημέρες έχει αναπτυχθεί στο νησί ένας δημόσιος διάλογος που, ανεξάρτητα από το πού τοποθετείται ο καθένας επί της ουσίας, προσωπικά τον θεωρώ εξαιρετικά ενδιαφέροντα και ιδιαίτερα αισιόδοξο.

Άνθρωποι που δεν συμμετέχουν άμεσα στα δημοτικά πράγματα, δεν είναι δημοτικοί σύμβουλοι, δεν ανήκουν κατ’ ανάγκη σε παρατάξεις, δεν διεκδικούν κάποιον θεσμικό ρόλο! μα συμμετέχουν ενεργά στη δημόσια ζωή του τόπου τους.

Με την ευκαιρία, παρακαλούνται οι κατέχοντες οφίκια και θεσμικούς ρόλους, να πάψουν να βλέπουν φαντάσματα και αντιπάλους υποψηφίους σε όποιον γράφει κάτι δημόσια. Ακόμη κι αν κάποιοι όμως τελικά από αυτούς διεκδικήσουν κάτι στο μέλλον, νεότεροι ιδίως, τότε εύγε για τον τρόπο που καλλιεργούν το έδαφος γι’ αυτό.

Γράφουν. Επιχειρηματολογούν. Διαφωνούν. Ρωτούν. Καταθέτουν γνώσεις και εμπειρίες. Και, στις περισσότερες περιπτώσεις, το κάνουν με αξιοσημείωτη ευπρέπεια.

Α ναι, και κρίνονται για τις θέσεις τους…

Χωρίς λοιπόν να θέλω να αδικήσω κανέναν από τους υπόλοιπους σκεπτόμενους συμπολίτες μας, που είτε έχουν τοποθετηθεί είτε παρακολουθούν τη συζήτηση δίχως να μιλούν δημόσια, διαβάσαμε αυτές τις ημέρες άρθρα και παρεμβάσεις εξαιρετικής ποιότητας και ουσίας από τους Γιάννη Τσώμο, Τάσο Κουκιά, Άκη Τσαρούχη, Γιώργο Σανιδά, Μαρία Λάζου, τον ναύαρχο ε.α. Γιώργο Μπεζεριάνο (last but not least).

Και μαζί δεκάδες Σκιαθίτες που σχολιάζουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καταθέτοντας απόψεις, ερωτήματα, πληροφορίες και – κυρίως – την αγωνία τους για την περιβόητη πλέον μαρίνα.

Δεν συμφωνούν όλοι μεταξύ τους.

Ευτυχώς!

Άλλος θέλει τη μαρίνα στη συγκεκριμένη θέση. Άλλος τη θέλει αλλού. Άλλος αμφισβητεί το μέγεθός της. Άλλος θέτει ως προτεραιότητα το επιβατικό λιμάνι. Άλλος βλέπει τις αναπτυξιακές δυνατότητες του yachting. Άλλος ανησυχεί για τις υποδομές, το περιβάλλον και την καθημερινότητα. Άλλος ρωτά, ποιο θα είναι τελικά το οικονομικό όφελος που θα μείνει στο νησί;

Αυτό ακριβώς είναι ο δημόσιος διάλογος.

Δεν είναι μια διαδικασία μέσα από την οποία όλοι πρέπει στο τέλος να συμφωνήσουμε. Είναι όμως μια διαδικασία μέσα από την οποία όλοι πρέπει να έχουμε την ευκαιρία να γνωρίζουμε, να ακούμε, να μιλάμε και, ενδεχομένως, να αλλάζουμε γνώμη.

Αυτό είναι δημοκρατία. Και, θα πρόσθετα, ένα μέτρο πολιτισμού μιας μικρής κοινωνίας.

Μια κοινωνία που αποδεικνύει ότι μπορεί

Έχει ειπωθεί αυτές τις ημέρες, περισσότερο ή λιγότερο ευθέως, ότι οι πολίτες δεν είναι ειδικοί. Και προσωπικά δηλώνω και πάλι ότι, δεν είμαι «μαρινάς».

Πράγματι και οι άλλοι δεν είναι ειδικοί σε όλα όσα χρειάζεται μια μαρίνα. Ούτε χρειάζεται να είναι.

Η συζήτηση όμως που εξελίσσεται μπροστά μας αποδεικνύει κάτι σημαντικότερο. Ότι η τοπική κοινωνία της Σκιάθου διαθέτει συλλογική γνώση πολύ μεγαλύτερη από τη γνώση οποιουδήποτε μεμονωμένου ανθρώπου.

Ένας γνωρίζει το yachting. Ένας άλλος τα τεχνικά. Κάποιος γνωρίζει την τουριστική αγορά ή την ιστορία του λιμανιού. Ένας επαγγελματίας γνωρίζει τι συμβαίνει στην αγορά τον Αύγουστο. Ένας κάτοικος γνωρίζει τι σημαίνει κυκλοφοριακή πίεση στην καθημερινότητά του. Ένας ναύαρχος ε.α. μπορεί να μιλήσει για την ασφάλεια και τις πραγματικές συνθήκες του λιμανιού.

Και υπάρχουν φυσικά οι μηχανικοί, οι περιβαλλοντολόγοι, οι οικονομολόγοι, οι επιχειρηματίες, οι εργαζόμενοι, οι άνθρωποι του τουρισμού.

Κανένας δεν τα γνωρίζει όλα. Όλοι μαζί όμως γνωρίζουν πολύ περισσότερα από τον καθένα χωριστά.

Κανείς δεν είναι πιο έξυπνος από ότι όλοι εμείς μαζί!

Γι` αυτό ο δημόσιος διάλογος δεν αποτελεί εμπόδιο στον σχεδιασμό. Αποτελεί μέρος του καλού σχεδιασμού.

Και ενώ η κοινωνία μιλάει…

Εδώ αρχίζει το παράδοξο. Γιατί ενώ η κοινωνία της Σκιάθου μιλάει, η επίσημη Σκιάθος εξακολουθεί …να φωτογραφίζεται.

Οι πολίτες ψάχνουν παλαιότερα σχέδια, αναζητούν στοιχεία, δημοσιεύουν απόψεις, διασταυρώνουν πληροφορίες και προσπαθούν να καταλάβουν τι ακριβώς σχεδιάζεται.

Και εύλογα προκύπτουν ορισμένα πολύ συγκεκριμένα ερωτήματα.

Πού είναι η οργανωμένη διαβούλευση του Δήμου;

Πού είναι η δημόσια παρουσίαση του σχεδιασμού;

Τι έχει ήδη αποφασιστεί και τι παραμένει ακόμη ανοιχτό;

Ποιες εναλλακτικές εξετάστηκαν;

Και τελικά, πού είναι ο ίδιος ο Δήμος μέσα σε μια συζήτηση που αναμφισβήτητα αφορά σε μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις στη ζωή της Σκιάθου;

Εντάξει, διαβάσαμε στα Μέσα ότι «υπάρχει μια μελέτη» και ότι «η διαδικασία προχωρά». Είδαμε και τη φωτογραφία με τη χειραψία του δημάρχου με τον υπουργό.

Πριν από αυτά τι; Παρακάτω τι;

Τι ακριβώς έχει αποφασιστεί; Ποιος το αποφάσισε; Με ποια δεδομένα; Και τι μπορεί ακόμη πραγματικά να αλλάξει;

Η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα ούτε πολιτική τσαχπινιά.

Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι η Δημοτική Αρχή απλώς επιλέγει να μην εμπλακεί σε μια συζήτηση που διεξάγεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Θα ήταν θεμιτό, εάν μιλούσαμε για μια συνηθισμένη διαδικτυακή αντιπαράθεση. Και στο κάτω-κάτω, όλοι έχουμε δει και στο πρόσφατο ακόμη παρελθόν πολιτικά ξεκατινιάσματα συμβούλων της δημοτικής αρχής στα social media, για ένα τενεκέ σκουπίδια, για τα ακαθάριστα μπάζα του Δήμου σε παραλίες ή για την τεκμηρίωση της οικονομικής αξίας αμφισβητούμενων πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Δεν μιλάμε όμως γι` αυτά.

Μιλάμε για ένα έργο που θα επηρεάσει το λιμάνι, το παραλιακό μέτωπο, την οικονομία, τις μετακινήσεις, το περιβάλλον και τελικά την ίδια τη φυσιογνωμία της Σκιάθου ίσως για πάντα.

Σε μια τέτοια περίπτωση η θεσμική σιωπή δημιουργεί κενό. Και μυρίζει απαξίωση προς την κοινωνία και ολίγον από απολυταρχισμό – και παραμένω επιεικής στη χρήση του όρου.

Τα δε κενά στην ενημέρωση γεμίζουν γρήγορα με υποθέσεις. Οι δε υποθέσεις γίνονται φήμες. Οι δε φήμες, καχυποψία.

Αυτό ακριβώς οφείλει να προλαμβάνει μια σύγχρονη Δημοτική Αρχή. Όταν νοιάζεται. Όχι υπερασπιζόμενη εκ των υστέρων τις επιλογές της, αλλά εξηγώντας τες εγκαίρως. Αν και κάποιοι φοβούνται ότι είναι ήδη αργά, μιας κι οι φωτογραφίες ήδη βγήκαν.

Δεν ζητά κανείς να αποφασίσει το Facebook

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι ακόμη. Επειδή έχω υπηρετήσει το θεσμό που λέγεται Δήμος, είμαι ο τελευταίος που θα προσπαθήσω να παρασύρω μια δημοκρατικά εκλεγμένη δημοτική αρχή σε έναν χορό facebookικών αντιμαχιών. Το γεγονός ότι διεξάγεται ένας ζωντανός δημόσιος διάλογος δεν σημαίνει ότι οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με likes και σχόλια. Ούτε ότι κάθε σημαντικό ζήτημα πρέπει να μετατρέπεται σε δημοψήφισμα. Η Δημοτική Αρχή έχει πάντα την εντολή και την ευθύνη να αποφασίσει.

Αλλά πριν αποφασίσει, ιδιαίτερα για κάτι τόσο δύσκολα αναστρέψιμο, οφείλει να ενημερώσει, να ακούσει, να εξηγήσει και να τεκμηριώσει.

Και στο τέλος να μπορεί να πει ότι ακούσαμε τις απόψεις, εξετάσαμε τις εναλλακτικές, αποδεχθήκαμε αυτά τα επιχειρήματα, απορρίψαμε εκείνα, γι` αυτούς τους λόγους. Και αποφασίζουμε αυτό, αναλαμβάνοντας την ευθύνη της όποιας απόφασης. Αυτό λέγεται ηγεσία. Δεν είναι αδυναμία.

Η μεγάλη ευκαιρία

Παρακολουθώντας όσα συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες, κρατώ κάτι πολύ θετικό. Η Σκιάθος απέδειξε ότι μπορεί να συζητήσει.

Για ένα δύσκολο θέμα, με διαφορετικές απόψεις και διαφορετικές αφετηρίες, αλλά με επιχειρήματα, γνώσεις, προτάσεις και αξιοσημείωτη ευπρέπεια. Αυτό είναι κεφάλαιο για έναν τόπο.

Η αξιότιμη Δημοτική Αρχή πάλι, δυστυχώς, απέδειξε ότι δεν μπορεί ή δεν θέλει να συζητήσει.

Και ίσως το μεγαλύτερο λάθος που κάνει σήμερα η Δημοτική Αρχή είναι ότι αντιμετωπίζει αυτή την κινητοποίηση διαλόγων και παρεμβάσεων ως ενόχληση, αντιπολίτευση ή εμπόδιο.

Αυτή η συζήτηση δεν είναι πρόβλημα. Είναι ευκαιρία! Ευκαιρία να βελτιωθεί ο σχεδιασμός και να διορθωθούν ενδεχόμενα λάθη όσο ακόμη διορθώνονται. Είναι ευκαιρία και για τη Δημοτική Αρχή, που καλά τραβάει τον δρόμο της απομονωμένης ισχύος της, να διορθώσει την τόσο πληγωμένη κοινωνική σύγκλιση στη Σκιάθο.

Και ευκαιρία μια τελική απόφαση για τη μαρίνα να αποκτήσει μεγαλύτερη πολιτική και κοινωνική νομιμοποίηση. Αρκεί βέβαια να υπάρχει κάποιος «απέναντι» που να θέλει να ακούσει.

Πόσο άσχημη δυστυχώς η λέξη «απέναντι», για απλούς ανθρώπους που εκφράζονται πολιτισμένα και δημόσια επειδή νοιάζονται για τον τόπο τους και δεν θέλει ο Δήμος να τους ακούει.

Κρίμα.