SKIATHOS Ο καιρός σήμερα

«Η κοινωνία της Αλοννήσου την περίοδο 1865-1871 μέσα από τα δημοτολόγια και τα εκλογικά στοιχεία» | γράφει η Ηρώ Μελαχροινάκη

2026-08-02 10:57:45
«Η κοινωνία της Αλοννήσου την περίοδο 1865-1871 μέσα από τα δημοτολόγια και τα εκλογικά στοιχεία» | γράφει η Ηρώ Μελαχροινάκη

Η περίοδος 1865-1871 αποτελεί μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εποχή για την ιστορία της Αλοννήσου, καθώς μέσα από τα δημοτολόγια και τις καταστάσεις των δημοτικών εκλογών αποτυπώνεται η κοινωνική και οικονομική δομή του νησιού. Τα στοιχεία δεν καταγράφουν μόνο ονόματα κατοίκων, αλλά σκιαγραφούν τα επαγγέλματα, τις οικογενειακές σχέσεις και τη συμμετοχή των πολιτών στη δημόσια ζωή.

Η αγροτική οικονομία κυριαρχούσε στην Αλόννησο. Οι περισσότεροι κάτοικοι ήταν γεωργοί ή βοσκοί, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η καλλιέργεια της γης και η κτηνοτροφία αποτελούσαν τη βάση της τοπικής οικονομίας. Παράλληλα, η ναυτιλία εξακολουθούσε να κατέχει σημαντική θέση, καθώς αρκετοί κάτοικοι αναφέρονται ως ναύτες ή ναυτικοί, αποδεικνύοντας ότι το νησί διατηρούσε στενή σχέση με τη θάλασσα και το διαθαλάσσιο εμπόριο.

Η μεγαλύτερη παρουσία καταγράφεται στους γεωργούς και στους βοσκούς. Οικογένειες όπως οι Αναγνώστου, Αγάλλου, Αθανασίου, Καλογιάννη, Καρακατσάνη, Κυρ(γ)ιαζή, Τσουκανά, Φλωρούς και πολλές ακόμη εμφανίζονται με διαδοχικές γενιές, γεγονός που αποδεικνύει τη συνέχεια των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων και τη διατήρηση της οικογενειακής περιουσίας από πατέρα σε γιο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παρουσία των ναυτικών οικογενειών. Τα επώνυμα Μαλαματένιας, Φλωρούς, Καλογιάννης, Αλεξίου, Καραμαλής και Γκιουλής συνδέονται επανειλημμένα με το επάγγελμα του ναύτη, δείχνοντας ότι σημαντικό μέρος των ανδρών της Αλοννήσου εργαζόταν στη θάλασσα, είτε σε εμπορικά είτε σε παράκτια πλοία.

Παράλληλα, καταγράφονται και επαγγέλματα που εξυπηρετούσαν τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας. Ανάμεσά τους συναντώνται κτίστες, όπως οι Ζήσης και Αθανασίου Νικόλαος, έμποροι όπως ο Θεοδώρου Ιωάννης, ο Θεοδώρου Διογένης, ο Πανταζίδης Αριστείδης και ο Αποστόλου Θεόδωρος, ένας καρβουνιάρης, ένας υποδηματοποιός, καθώς και ένας αξιωματικός, ο Ηλίας Μπουγιουκλής. Η παρουσία αυτών των επαγγελμάτων δείχνει ότι η οικονομία του νησιού δεν περιοριζόταν αποκλειστικά στην αγροτική παραγωγή, αλλά διέθετε και ένα μικρό αλλά σημαντικό δίκτυο επαγγελματιών και εμπόρων.

Οι χρονολογίες γέννησης αποκαλύπτουν επίσης τη δημογραφική σύνθεση της εποχής. Οι περισσότεροι άνδρες που καταγράφονται γεννήθηκαν μεταξύ 1800 και 1845, δηλαδή ανήκαν στις παραγωγικές ηλικίες κατά τη δεκαετία του 1860. Παρουσιάζονται αρκετές οικογένειες με τρεις και τέσσερις γενιές, στοιχείο που επιτρέπει τη μελέτη της εξέλιξης των οικογενειακών γραμμών στην Αλόννησο.

Εξίσου σημαντικές είναι οι πληροφορίες για τη δημοτική διοίκηση. Δήμαρχος της Αλοννήσου το 1865 ήταν ο Μανιού Δ., ενώ το 1871 δήμαρχος αναφέρεται ο Διογένης Θεοδώρου, ο οποίος λίγα χρόνια νωρίτερα καταγράφεται ως έμπορος. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι πρόσωπα με οικονομική και κοινωνική επιρροή αναλάμβαναν συχνά τη διοίκηση του δήμου.

Οι δημοτικές εκλογές του 1865 και του 1871 προσφέρουν ακόμη μία εικόνα της λειτουργίας της τοπικής αυτοδιοίκησης. Στην επιτροπή των εκλογών του 1865 συμμετείχαν ο Δημητρίου Α. και ο Δροσάκης Ιωάννης, ενώ το 1871 μέλη της επιτροπής ήταν ο πρώην δήμαρχος Μανιού Δ. και ο Βασίλειος Κωνσταντίνου. Η συμμετοχή αυτών των προσώπων φανερώνει ότι η τοπική διοίκηση βασιζόταν σε πρόσωπα που απολάμβαναν την εμπιστοσύνη της κοινότητας.

Συνολικά, τα στοιχεία της περιόδου 1865-1871 αποτελούν ένα πολύτιμο τεκμήριο για την κοινωνική ιστορία της Αλοννήσου. Αναδεικνύουν μια κοινωνία όπου η γεωργία, η κτηνοτροφία και η ναυτιλία συνυπήρχαν ως βασικοί πυλώνες της οικονομίας, ενώ παράλληλα λειτουργούσε ένα οργανωμένο σύστημα τοπικής αυτοδιοίκησης με ενεργή συμμετοχή των κατοίκων. Μέσα από τις καταγραφές αυτές διακρίνονται οι μεγάλες οικογένειες του νησιού, οι επαγγελματικές τους δραστηριότητες και η συμβολή τους στη διαμόρφωση της ιστορίας της Αλοννήσου κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.

Κατάλογος ψηφοφόρων- επαγγελματιών 1865- 1871.

Οι φωτογραφίες ορισμένων οικογενειών από το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του Κώστα Μαυρίκη «ΑΝΩ ΜΑΓΝΗΤΩΝ ΝΗΣΟΙ», Αλόννησος, 1997.

Αναγνώστου Αναγνώστη Γεώργιος, γεν. 1800, ναύτης

Αναγνώστου Αναγνώστη Σταμάτης, γεν. 1800, γεωργός

Αναγνώστου Αναγνώστη Διομάς,  γεν. 1815, γεωργός

Αναγνώστου Στ. Κων/νος, γεν. 1837, βοσκός

Αναγνώστου Στ. Γεώργιος, γεν. 1839, βοσκός

Αναγνώστου Στ. Δημήτριος, γεν. 1840, βοσκός

Αναγνώστου Γ. Ιωάννης, γεν. 1829, γεωργός

Αναγνώστου Γ. Κων/νος, γεν. 1837, βοσκός

Αναγνώστου Γ. Ευαγγέλης, γεν. 1841, βοσκός 

Αναγνώστου 

 

Αγάλλου Κ. Γεώργιος, γεν. 1800, γεωργός

Αγάλλου Στ. Κων/νος, γεν. 1821, βοσκός

Αγάλλου Γ. Κων/νος, γεν. 1825, γεωργός

Αγάλλου Γ. Γαρόφαλος, γεν. 1842, βοσκός

Αθανασίου Αθ. Γεώργιος, γεν.1800, βοσκός

Αθανασίου Αθανασίου Νικόλαος, γεν. 1813, γεωργός

Αθανασίου Γ. Αθανάσιος, γεν. 1835, βοσκός

Αθανασίου Γ. Νικόλαος, γεν. 1838, κτίστης

Αθανασίου Γ. Θεόδωρος, γεν.1842, βοσκός

Αλεξίου Αλ. Κων/νος, γεν. 1829, βοσκός

Αλεξίου Αλ. Γεώργιος, γεν. 1830, ναύτης

Αλεξίου Αλ. Νικόλαος, γεν. 1835, βοσκός

 

Αποστόλου Κ. Γεώργιος, γεν. 1810, βοσκός

Αποστόλου παπά Αποστόλου Ιωάννης, γεν. 1813, γεωργός

Αποστόλου Κ. Ιωάννης, γεν. 1835, ναύτης

Αποστόλου Κ. Θεόδωρος, γεν. 1840, έμπορος

Αγαπητού Ι. Σπύρος, γεν. 1833, γεωργός

Βλάϊκος Ι. Αποστόλης, γεν. 1797, βοσκός

Βλάϊκος Γ. Δημήτριος, γεν. 1830 ή 1840, βοσκός

Βλάϊκος Απ. Ιωάννης, γεν. 1835, ναύτης

Βλάϊκος Κ. Γεώργιος, γεν. 1843, βοσκός

Βλάϊκος Ι. Γεώργιος, γεν. 1849, βοσκός

Γκιουλής Γ. Κων/νος, γεν. 1800, γεωργός

Γκιουλής Κ. Ιωάννης, γεν. 1825, ναύτης

Γκιουλής Κ. Γεώργιος, γεν. 1830, βοσκός

Γκιουλής Κ. Γεώργιος, γεν. 1830, βοσκός

Γκιουλής Κ. Δημήτριος, γεν. 1832, βοσκός

Γκιουλής Ι.  Γεώργιος, γεν. 1843, ναύτης

Γαλατζάνος Κ. Βασίλειος, γεν. 1832,  καρβουνιάρης

Γεωργίου Γ. Δημήτριος, γεν. 1799, γεωργός

Δημητρίου Δ. Αλέξιος, γεν. 1800, γεωργός

Δημητρίου Α., μέλος της επιτροπής των δημοτικών εκλογών του 1865

Δημάκης Κ. Γεώργιος, γεν. 1800, γεωργός

Δροσάκης Δροσάκη Ιωάννης, γεν. 1803, γεωργός

Δροσάκης Δροσάκη Κων/νος, γεν. 1825, βοσκός

Δροσάκης Ι. Δροσάκης,  γεν. 1834, γεωργός

Δροσάκης Ιωάννης, μέλος της επιτροπής των δημοτικών εκλογών του 1865

 

Δούκας Γ. Δημήτριος, γεν. 1800, βοσκός

Δούκας Γ. Κων/νος, γεν. 1835, βοσκός

Δούκας Δ. Χρήστος, γεν. 1837, γεωργός

Ευσταθίου Στ. Κων/νος, γεν. 1820, γεωργός

Ζήσης Κ. Βασίλειος, γεν. 1837, κτίστης

Ζήσης Ζ. Κωνσταντίνος, γεν. 1815, κτίστης

Θεοδώρου Θεοδώρου Ιωάννης, γεν. 1822,  έμπορος

Θεοδώρου Εμμ. Διογένης, γεν. 1840,  έμπορος το 1865, δήμαρχος Αλοννήσου το 1871

Κωνσταντίνου Βασίλειος, μέλος της επιτροπής των δημοτικών εκλογών του 1871

Καλογιάννης Δ. Ιωάννης, γεν. 1803, ναύτης

Καλογιάννης Δ. Σταμάτης, γεν. 1805, βοσκός

Καλογιάννης Ι. Γεώργιος, γεν. 1833, γεωργός

Καλογιάννης Ι. Δημήτριος, γεν. 1833, ναύτης

Καλογιάννης Ι. Κων/νος, γεν. 1841, γεωργός

Καλογιάννης Ι. Αναστασιάς, γεν. 1843, γεωργός

Καλογιάννης Γ. Δημήτριος, γεν. 1835, βοσκός

Καλογιάννης Γ. Κων/νος, γεν. 1841, βοσκός

Καρακατζάνης Ευστ. Γεώργιος, 1785, γεωργός

Καρακατσάνης Γ. Σταμάτης, γεν. 1812, γεωργός

Καρακατζάνης Δ. Γεώργιος, γεν. 1831, γεωργός

Καρακατζάνης Στ. Αντώνιος, γεν. 1833, γεωργός

Καρακατσάνης Στ. Νικόλαος, γεν. 1843, βοσκός

Κυργιαζής Γ. Κων/νος, γεν. 1810, βοσκός

Κυργιαζής Κ. Γεώργιος, γεν. 1835, βοσκός

Κυργιαζής Κ. Ιωάννης, γεν. 1842, βοσκός

 

Καρακατσάνης Δημ. Δημήτριος, γεν. 1842, βοσκός

Καρακατσάνης Στ. Ιωάννης, γεν. 1843, βοσκός

Καραμαλής Χρ. Ιωάννης, γεν. 1809, γεωργός

Καραμαλής Χρ. Νικόλαος, γεν. 1825, ναύτης

Καραμαλής Ν. Χρήστος, γεν. 1843, ναύτης

Κότης Ι. Τζανής, γεν. 1795, γεωργός

Κότης Τζανή Ιωάννης, γεν. 1839, γεωργός

Κότης Αλεξανδρή Δημήτριος, γεν. 1830, βοσκός

Κότης Αλεξανδρή Μιχαήλ, γεν. 1837, βοσκός

Κούρτης Κούρτη Τάσσος, γεν. 1805, γεωργός

Λαγογιάννη Κ. Δημήτριος, γεν. 1824, βοσκός

Μανιού Δ., δήμαρχος Αλοννήσου το 1865, μέλος της επιτροπής των δημοτικών εκλογών του 1871

Μαλαματένιας Κ. Ιωάννης, γεν. 1803, ναύτης

Μαλαματένιας Κ. Αποστόλης, γεν. 1810, ναύτης

Μαλαματένιας Κ. Γεώργιος, γεν. 1827, ναύτης

Μαλαματένιας Ι.  Δημήτριος, γεν. 1834, βοσκός

Μαλαματένιος Αποστ. Χρήστος, γεν. 1845, ναυτικός

 

Μαλάμης Ι. Γεώργιος, γεν. 1800, γεωργός

Μαλάμης Γ. Ιωάννης, γεν. 1825, ναύτης

Μαύρου Ι. Δημήτριος, γεν. 1815, γεωργός

Μπουγιουκλή Γ. Ηλίας, γεν. 1813, αξιωματικός

Νικολάου Κ. Αποστόλης, γεν. 1842, γεωργός

Νικολάου Κ. Ζήσης, γεν. 1843, βοσκός

Νικολάου Νικολάου Κων/νος, γεν. 1820, γεωργός

Πανταζίδης Πανταζή Αριστείδης, γεν. 1835, έμπορος

Παναγιώτου Π. Γεώργιος, γεν. 1835, βοσκός

Παρασκευάς Ι. Τριαντάφυλλος, γεν. 1825, γεωργός

Σταματίου Στ. Γεώργιος, γεν. 1810, γεωργός

Σταματίου Κ. Κων/νος, γεν. 1842, βοσκός

Σταματίου Κ. Σταμάτης, γεν. 1843, βοσκός

Σταματέλου Στ. Κων/νος, γεν. 1834, βοσκός

Τσουκανάς Ι. Αποστόλης, γεν. 1837, βοσκός

Τσουκανάς Ι. Δημήτριος, γεν. 1839, βοσκός

Τσουκανάς Ι. Κων/νος, γεν. 1835, γεωργός

Τσουκανάς Γ. Κωνσταντής, γεν. 1837, βοσκός

Τσουκανάς Κ. Νικόλαος, γεν. 1837, γεωργός

Τσουκανάς Ν. Σταμάτης, γεν. 1839, βοσκός

Τηνιακός Χρ. Ιωάννης, γεν. 1823, γεωργός

Τζόρτζου Τζόρτζου Ιωάννης, γεν. 1830, γεωργός

Φλωρούς Ι. Θεόδωρος, γεν. 1799, ναύτης

Φλωρούς Ι. Δημήτριος, γεν. 1805, ναύτης

Φλουρούς Θ. Σταμάτης, γεν. 1835, γεωργός

Φλουρούς Θ. Ιωάννης, γεν. 1838, βοσκός

Φλωρούς Δ. Ιωάννης, γεν. 1839, γεωργός

Φλωρούς Δ. Κων/νος, γεν. 1839, γεωργός

Φλωρούς Δ. Σταμάτης, γεν. 1843, ναύτης

Φρατζέσκος Φρατζέσκου Ιωάννης, 1841, γεωργός

Φρατζέσκος Φρατζέσκου Κων/νος, γεν. 1837, γεωργός

Χρήστου Ι. Κων/νος, γεν. 1837, γεωργός

Χρήστου Ν. Ανδρέας, γεν. 1842 υποδηματοποιός