Οι δήμαρχοι είναι ένοικοι κι όχι ιδιοκτήτες | του Λευτέρη Βιολέττα
2026-06-29 10:04:50
Υπάρχει μια στιγμή στην πολιτική ζωή ενός τόπου όπου το ερώτημα παύει να είναι αν κάποιος υπήρξε κάποτε χρήσιμος.
Το ερώτημα γίνεται αν είναι ακόμη χρήσιμος σήμερα;
Αυτό το ερώτημα αφορά κάθε δήμαρχο. Όχι με όρους προσωπικής αντιπάθειας. Ούτε με όρους μικροπολιτικής. Αλλά με όρους διοικητικής επάρκειας, πολιτικής φθοράς και πραγματικής προοπτικής του τόπου.
Οι δήμαρχοι δεν είναι ιδιοκτήτες των δήμων. Είναι ένοικοι. Προσωρινοί διαχειριστές μιας λαϊκής εντολής. Μπαίνουν στο δημαρχείο επειδή τους το επιτρέπει η κοινωνία και οφείλουν να κρίνονται διαρκώς από την κοινωνία.
Ο Δήμος δεν είναι προσωπικό κτήμα κανενός. Δεν είναι οικογενειακό κατάστημα. Δεν είναι πολιτικό καταφύγιο φίλων, συγγενών, πιστών και εξαρτημένων. Είναι θεσμός. Και ο θεσμός ανήκει στους πολίτες.
Το πρόβλημα με μια δημοτική αρχή που κυβερνά, δεν είναι μόνο αν κουράστηκε. Είναι αν αντέχει στη μέτρηση και στην κριτική;
Για τον Δήμο Σκιάθου, αυτό που φάνηκε ξεκάθαρα με τον Κόμβο Παρακολούθησης Επιδόσεων των Δήμων, είναι ότι δεν αντέχει. Ο Κόμβος είναι θεσμικός μηχανισμός στον οποίο ΟΛΟΙ οι Δήμοι δίνουν τα στοιχεία τους, ώστε το Κράτος και οι πολίτες με διαφάνεια να βλέπουν και να αξιολογούν τις επιδόσεις τους: οικονομικά στοιχεία, επενδύσεις, απορρίμματα, πολιτική προστασία, κοινωνική πολιτική, ανθρώπινο δυναμικό, ψηφιακή ωριμότητα, λειτουργία υπηρεσιών.
Ο Δήμος Σκιάθου ΔΕΝ ΕΔΩΣΕ καθόλου στοιχεία! Με όρους πανελλαδικών… έδωσε λευκή κόλλα και μηδενίστηκε.
Ένας Δήμος που φοβάται τη διαφάνεια στα στοιχεία του, δεν μπορεί πια να ζητά από την κοινωνία να τον εμπιστευθεί. Αν δεν ανταποκρίνεται στη λογοδοσία του Κράτους, δεν πείθει πια ότι διοικεί με σχέδιο.
Η διοίκηση δεν είναι αφήγημα. Είναι διαδικασίες, στοιχεία, δείκτες, προθεσμίες και παραγωγή αποτελεσμάτων. Η αποχέτευση δεν είναι πολιτιστική εκδήλωση. Τα σκουπίδια δεν είναι φωτογραφίες. Είναι στόλος, κάδοι, ανακύκλωση, κανονισμοί, τοπικό σχέδιο διαχείρισης.
Η Σκιάθος δεν έχει την πολυτέλεια να ανέχεται. Κάθε χρόνο το νησί σηκώνει βάρος πολύ μεγαλύτερο από το πραγματικό του μέγεθος. Έχει τέτοια λειτουργική πίεση, που πρέπει να λειτουργεί σαν μεγάλος προορισμός.
Πίεση στους δρόμους. Στο λιμάνι. Στα απορρίμματα. Στο νερό. Στην αποχέτευση. Στην καθαριότητα. Στην πολιτική προστασία. Στην καθημερινότητα του κατοίκου. Στην πραγματική διαχείριση του τουρισμού, που ευρύτερα καλύπτει το 92,6% της δραστηριότητας στο νησί. Δηλαδή, περισσότεροι από εννέα στους δέκα εργαζόμενους απασχολούνται σε δουλειές γύρω από τον τουρισμό.
Η εστίαση μόνο, συγκεντρώνει πάνω από το 41,7% του συνόλου των εργαζομένων στη Σκιάθο. Αλλά εντωμεταξύ ο Δήμος συνεχίζει να εκδίδει άδειες εστίασης χωρίς κανένα απολύτως σχέδιο. Αφήνει την αγορά να λειτουργεί μόνη της, με όρους πίεσης, αυθαιρεσίας, συγκρούσεων, εμπορικού κανιβαλισμού και διαρκούς εποχικής έντασης.
Αυτά όλα δεν είναι καλή διοίκηση. Η δουλειά του Δήμου είναι να μειώνει τον κίνδυνο και να ενισχύει την προοπτική. Να διαφοροποιεί την οικονομία. Να δημιουργεί δεδομένα. Να παρακολουθεί δείκτες. Να βλέπει εγκαίρως πού πηγαίνει το νησί και να το οδηγεί προς ένα καλύτερο μέλλον για τους κατοίκους του.
Αντί γι’ αυτά, συζητάμε για το ότι ο Δήμος δεν δημοσιοποιεί τα στοιχεία του. Τα δικά μας στοιχεία δηλαδή.
Μα φυσικά. Διότι αν τα στοιχεία βγουν στη φόρα, θα γίνουν μετρήσιμα και τότε η εικόνα παύει να είναι ζήτημα εντυπώσεων. Γίνεται ζήτημα ευθύνης. Και ίσως εξευτελισμού.
Για την καθαριότητα που ντρέπεται κανείς πια να σχολιάσει δημόσια.
Για τις παραλίες που ρημάζουν.
Για τα έσοδα του Δήμου που μειώνονται – εδώ ανοίγει ολόκληρο κεφάλαιο!
Για τους ναυαγοσώστες που αναζητούν… σωσίβιο.
Για ένα σωρό άλλα.
Μ’ άλλα λόγια, υπάρχει διοικητική ανεπάρκεια. Η δημοτική αρχή δεν μπορεί να παρακολουθήσει πια αυτό που συμβαίνει μπροστά στα μάτια της.
Αναλώνεται μόνο σε φωτογραφίες, εκδηλώσεις και εντυπώσεις. Δήθεν επιτυχίες για σχέσεις με κάποιον παγκόσμιο οργανισμό. Δήθεν ανεπηρέαστες θετικές αναφορές μιας διάσημης προέδρου ενός φορέα. Δήθεν αντικειμενικές καλές κριτικές σε ένα κεντρικό κανάλι, κυρίως για τον Δήμαρχο προσωπικά.
Όταν κάποιος μένει για καιρό μέσα σε αυτή τη λογική «εξουσίας», αρχίζει να συγχέει τη θέση με τον εαυτό του. Αυτό είναι ο ιδρυματισμός της εξουσίας.
Είναι η στιγμή που ο αιρετός ακούει μόνο όσους τον επιβεβαιώνουν. Συναντά κυρίως όσους εξαρτώνται από αυτόν. Περιβάλλεται από πιστούς. Θεωρεί την κριτική εχθρότητα. Ακούει κάθε διαφορετική φωνή ως απειλή. Και στο τέλος παύει να βλέπει την πραγματικότητα που δημιουργεί.
Ο τόπος όμως δεν χρειάζεται μια διοίκηση που εξηγεί συνέχεια γιατί τάχα δεν φταίει. Δεν χρειάζεται διοίκηση που καλύπτεται πίσω από εμφανίσεις εντυπώσεων. Δεν χρειάζεται σίγουρα άλλο αφήγημα περί «εχθρών».
Οι πραγματικοί εχθροί είναι αλλού. Στον οικονομικό κίνδυνο του νησιού από την εξάρτηση από τον τουρισμό και κάποιους λίγους επιχειρηματίες. Στο πόσες επιχειρήσεις ζουν από μία σεζόν. Στο αν οι κάτοικοι έχουν πραγματικά αποθέματα ή δανείζονται από το επόμενο καλοκαίρι. Στο αν ο τόπος στηρίζεται σε κάτι πέρα από υπηρεσίες προς τον επισκέπτη.
Ο Δήμος έπρεπε σήμερα να μελετάει τους τραπεζικούς και οικονομικούς δείκτες που αφορούν στο νησί. Την παραγωγική σύνθεση και τη δημογραφική ανασύνθεση. Τη σχέση καταθέσεων και δανεισμού στη Σκιάθο. Τα ειδικά στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος, την ΕΛ.ΣΤΑΤ., το Υπουργείο Τουρισμού και τους αρμόδιους φορείς. Έπρεπε να έχει δικό του παρατηρητήριο τοπικής οικονομίας.
Αυτά έπρεπε να μελετάει ο Δήμος Σκιάθου, αν ήταν σοβαρός. Και δεν θα έκρυβε τα στοιχεία του, αν ήταν σοβαρός.
Αλλάζουν οι καιροί και οι απαιτήσεις. Και στην πολιτική, η χτεσινή χρησιμότητα δεν αποτελεί εγγύηση σημερινής καταλληλότητας.
Άλλωστε, είπαμε, οι δήμαρχοι είναι ένοικοι κι όχι ιδιοκτήτες.
Κι όταν ο ένοικος αρχίζει να συμπεριφέρεται σαν ιδιοκτήτης, όταν κουράζεται, όταν δεν αντέχει τη μέτρηση και τη λογοδοσία κι όταν δεν προσφέρει προοπτική, τότε οι πραγματικοί ιδιοκτήτες – οι πολίτες – έχουν δικαίωμα και υποχρέωση να του θυμίσουν ότι το κλειδί του Δήμου δεν του ανήκει.
Απλώς του το δάνεισαν._
