Κάθε 23 Ιουνίου έχω τα γενέθλιά μου. Εκείνη τη χρονιά, (1987) αποφάσισα να κάνω ένα πάρτι και να καλέσω αρκετούς φίλους και γνωστούς. Νοίκιαζα ένα όμορφο διαμέρισμα στο Λυκαβηττό και τα πάρτι που κάναμε έχουν μείνει ιστορικά. Ανάμεσα στα δώρα που πήρα, υπήρχε και ένας φάκελος κλειστός, από μια φίλη που δεν θυμάμαι ούτε το όνομά της. Τον άνοιξα, και βρήκα ένα εισιτήριο για τον τελικό του Eurobasket! Της το είχαν δώσει από την Εταιρεία που δούλευε. (Έχει σημασία να τονίσω, στο σημείο αυτό, πως είχαν μοιράσει άπειρες προσκλήσεις για τον τελικό, στην προσπάθεια να είναι γεμάτο το γήπεδο «Ειρήνης και Φιλίας» στο Φάληρο, μια και κανείς δεν περίμενε πως θα έφτανε η Ελλάδα στον Τελικό!).

 Σκοπός του άρθρου δεν είναι να σας περιγράψω το τι έγινε στο γήπεδο. Άλλωστε έχουν γραφτεί εκατοντάδες κείμενα για εκείνη τη βραδιά. Η δική μου ματιά αφορά τρία από τα πρόσωπα που με εντυπωσίασαν εκείνη τη βραδιά για το φοβερό επαγγελματισμό τους: Χωρίς, βέβαια, με κανένα τρόπο να θέλω να υποτιμήσω την φοβερή ομάδα, το σύνολο των χαρισματικών παικτών που μας συγκλόνισαν και την προσφορά του καθενός χωριστά. Θέλω όμως να αναφερθώ ιδιαίτερα σε τρεις!

Ο πρώτος, ήταν μέσα στον αγωνιστικό χώρο: Ο Νίκος Γκάλης. Ο άνθρωπος που άλλαξε την ιστορία του Ελληνικού αθλητισμού. Και είχα το προνόμιο να δω ζωντανά αυτά που έκανε μέσα στο γήπεδο και ήταν πρωτόγνωρα όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά, γενικά, για το Ευρωπαϊκό μπάσκετ. Δεν θα πω περισσότερα για τον «Νικ» γιατί όλοι τα έχουμε δει και ξαναδεί και τα έχουν σχολιάσει, ξανά και ξανά.

Θα αναφερθώ στους άλλους δύο πρωταγωνιστές της βραδιάς: Ξεκινώντας από τον Κώστα Πολίτη. Τον κόουτς της Εθνική ομάδας.

Μέχρι τότε, παρόλο που έβλεπα αρκετό μπάσκετ στην τηλεόραση, δεν είχα συνειδητοποιήσει τι σημαίνει να «κοουτσάρεις» ένα τέτοιο ματς: Να σημειώσω, πως ο Κώστας Πολίτης είχε απέναντί του έναν από τους πιο σημαντικούς προπονητές του παγκοσμίου μπάσκετ: τον προπονητή της Εθνικής ομάδας της Σοβιετικής Ένωσης, τον περίφημο Αλεξάντερ Γκομέλσκι. Ο Αλεξάντερ Γκομέλσκι ήταν ίσως η μεγαλύτερη προπονητική μορφή του εικοστού αιώνα, όχι μόνο στη Σοβιετική Ένωση, αλλά συνολικά στην ιστορία του μπάσκετ. Για τις αναμφισβήτητες ικανότητές του κέρδισε τα προσωνύμια “στρατηγός” και “αλεπού των πάγκων”. Δεν ξέρω για πιο λόγο, αλλά, ξεχνούσα συχνά στη διάρκεια του ματς αυτά που γινόντουσαν μέσα στον αγωνιστικό χώρο και παρακολουθούσα εντυπωσιασμένος τις κινήσεις του πάγκου: Ο Α. Γκομέλσκι, έκανε συνεχώς αλλαγές και κινήσεις στρατηγικής, με μια ταχύτητα που σε ξάφνιαζε. Κι εγώ έπιανα με τη ματιά μου τον Κώστα Πολίτη την περισσότερη ώρα να έχει καρφωμένο το βλέμμα του στον Γκομέλσκυ. Έβλεπα έναν άνθρωπο απόλυτα συγκεντρωμένο και γρήγορο. Σε κάθε κίνηση του Γκομέλσκυ ο Πολίτης αντιδρούσε αστραπιαία. Με μια ταχύτητα σκέψης και σώματος που σε εντυπωσίαζαν! Έχω την εντύπωση πως αν υπήρχε κοντέρ που να μετράει την ταχύτητα σκέψης και αντίδρασης, το κοντέρ του Πολίτη εκείνο το βράδυ θα είχε σπάσει κάθε ρεκόρ! Και θα μου μείνει αξέχαστος, όσο ζω.

Για να καταλάβετε τι θέλω να πως για τον τρίτο της βραδυάς, να θυμίσω αυτά που είπα στην αρχή. Πως κανένας δεν φανταζόταν πως η Εθνική μας θα έφτανε στον τελικό. Και γι΄ αυτό είχαν μοιράσει προσκλήσεις παντού και σε άσχετους, για να μην είναι το γήπεδο άδειο. Άνθρωποι όπως κι΄εγώ, που δεν συχνάζαμε στα γήπεδα και συμμετείχαμε πολιτισμένα και «κούουλ». Χειροκροτούσαμε ως κύριοι και κυρίες, και  κάπου-κάπου λέγαμε και κανένα «Ελλάς-Ελλάς». Όλα αυτά περίπου στο πρώτο τέταρτο-εικοσάλεπτο. Μέχρι που κάποια στιγμή, άνοιξε κάποια πόρτα στο πάνω διάζωμα και «εισέβαλε» στην κυριολεξία στο γήπεδο ο Αττίλιο κι η παρέα του. Για τους αδαείς, να σημειώσω πως ο Αττίλιο ήταν ο αρχηγός της εξέδρας του Ολυμπιακού. Και μάλλον, επαγγελματικό στέλεχος της συγκεκριμένης ομάδας, με καθήκον να διευθύνει την κλάκα της εξέδρας. Που φυσικά, εμένα ως «παναθηναϊκάκια» μου ήταν σχεδόν αντιπαθής, μέχρι τότε. Ήταν σαν να εισέβαλε μέσα στο στάδιο κάτι σαν σίφουνας. Ένα πολύχρωμο σύνολο από μια χορωδία που ακολουθούσε και συντονίζονταν με τον γραφικό «μαέστρο». Αλλά καλοκουρδισμένα και επαγγελματικά. Αυτός έπαιζε την κορνέτα ρυθμικά, και οι ακόλουθοι χειροκροτούσαν και φώναζαν συνθήματα, όλα όμως συντονισμένα.

Σαν να άναψε κάποια αόρατη σπίθα, και το πλήθος των «κούουλ» θεατών πήρε μπρος. Έπιασα τον εαυτό μου να ακολουθεί αυθόρμητα την ομήγυρη, που τώρα ήταν όλο το στάδιο. Έπαιζε ο Αττίλιο την κορνέτα του και όλοι εμείς ακολουθούσαμε ρυθμικά, όλοι μαζί, με δύναμη και τέμπο. Το κρύο γήπεδο έγινε μονομιάς μια λαοθάλασσα από Χούλιγκαν που ούρλιαζαν, φώναζαν και χτυπούσαν τα χέρια  ρυθμικά, μετατρέποντας το ψυχρό γήπεδο σε κόλαση για τον αντίπαλο.

Γι΄ αυτό, αν υπάρχει κάποιο μνημείο, κάποια στήλη μνήμης εκείνης της βραδιάς προτείνω, δίπλα στους μεγάλους πρωταγωνιστές να υπάρχει ειδική μνεία για όλους αυτούς τους λιγότερο γνωστούς συντελεστές που με τον επαγγελματισμό τους και το χάρισμά τους έκαναν 10 εκατομμύρια Έλληνες ευτυχισμένους και περήφανους.

Εγώ πάντως, μαζί με τη θύμηση του Γκάλη και της παρέα του θα κάνω μια σπονδή στη μνήμη του Κώστα Πολίτη και του Αττίλιο.  

Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τους σκεπάζει.

(*) Ο Κυριάκος Αθανασίου είναι ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ και τα Καλοκαίρια του είναι κάτοικος της Χώρας Αλοννήσου.