Πράσινη οικονομία. Τεχνητή νοημοσύνη. Νέες τεχνολογίες. Νέα μοντέλα ενέργειας και διαχείρισης πόρων. Για τον Δήμο Σκιάθου, όμως, όλα αυτά φαίνεται να είναι ακόμη… «πράσσειν άλογα». Ή, κατά το λαϊκότερο (και λανθασμένο βέβαια), «πράσινα άλογα». Στη Σκιάθο, ο Δήμος συνεχίζει να αντιμετωπίζει τον εαυτό του σαν έναν απλό μηχανισμό καθημερινής διαχείρισης, με έμφαση στην εισπρακτική λειτουργία (τέλη, παραχωρήσεις, δημοπρατήσεις) και τις κοινωνικές εκδηλώσεις «χαράς». Την ίδια στιγμή, επιστρέφει στους δημότες κυρίως γραφειοκρατία, τραγικές καθυστερήσεις, μεταφορά ευθυνών και ένα ασταθές περιβάλλον οικονομικής δραστηριότητας. Δηλαδή, στους ίδιους ανθρώπους που, με ίδιο ρίσκο, κρατούν ζωντανή την τοπική οικονομία. Αφορμή για αυτή τη διαπίστωση είναι η πρόσφατη προκήρυξη για τη δημοπρασία των πόστων στη διάσημη παραλία των Κουκουναριών. Μια προκήρυξη βαθιά αποκαλυπτική για το πώς αντιλαμβάνεται η δημοτική αρχή τον ρόλο της. Το Άτυπο «Αυτοδιοίκητο» και η Παραίτηση του Δήμου

Στους όρους της προκήρυξης, οι επαγγελματίες δεν καλούνται απλώς να δραστηριοποιηθούν επιχειρηματικά. Υποχρεώνονται ουσιαστικά να αναλάβουν ευθύνες και έξοδα που αφορούν τη συνολική δημόσια λειτουργία της παραλίας: Προμήθεια, καθαρισμός και συντήρηση κοινόχρηστων υποδομών. Τουαλέτες, ντουζιέρες, τροφοδοσία νερού, βόθροι, αποδυτήρια, κάδοι, ξύλινοι διάδρομοι, μέχρι και η συντήρηση των συστημάτων πρόσβασης για ΑμΕΑ. Αν τελικά θέλαμε αυτούς τους ιδιώτες να αναλαμβάνουν σε τέτοιο βαθμό έργο δημόσιας λειτουργίας, γιατί δεν τους τοποθετούμε κιόλας στο Δημοτικό Συμβούλιο να κάνουν την ίδια δουλειά και για άλλα πονεμένα σημεία ή τομείς διαχείρισης του νησιού; Στην πραγματικότητα, η δημοτική αρχή μεταφέρει τις ευθύνες αλλά και τη διαχείριση της πιο εμβληματικής και πολυσύχναστης παραλίας σε ένα ασαφές και αδόμητο σύμπλεγμα ιδιωτών. Δημιουργεί ένα άτυπο «αυτοδιοίκητο» της περιοχής, παραιτούμενη από τα καθήκοντά της. Το σοβαρότερο όμως είναι άλλο: Πώς ακριβώς θα ελέγχονται όλα αυτά; Πώς θα εμπιστευτούμε επιχειρηματίες, χωρίς εξειδικευμένη δημόσια ή τεχνική αρμοδιότητα, να διαχειρίζονται κρίσιμα ζητήματα υγιεινής και περιβάλλοντος; Πώς θα είμαστε βέβαιοι ότι το νερό είναι ελεγμένο; Ότι οι βόθροι σε περιοχή NATURA θα αδειάζονται σωστά; Ότι τα συστήματα ΑμΕΑ θα συντηρούνται με ασφάλεια;

Μέσα από αυτή την εξόφθαλμη στρέβλωση, ο ιδιώτης αντιμετωπίζεται ως υποκατάστατο των διοικητικών αδυναμιών του Δήμου.

Είναι η απόλυτη δημόσια δήλωση αποτυχίας. Η Πολιτική της Φιέστας και η Άγνοια του Επιχειρείν Για να είμαστε απόλυτα ξεκάθαροι: Η υποστήριξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας είναι δεδομένη. Άλλο πράγμα, όμως, είναι να αναθέτεις οργανωμένα (μέσω ΣΔΙΤ ή εργολαβιών) σε εξειδικευμένους ιδιώτες μέρος των υποχρεώσεών σου, και εντελώς άλλο να μετακυλίεις δικές σου πάγιες λειτουργικές ευθύνες στους εστιάτορες και στους ομπρελάδες. Θυμάμαι χαρακτηριστικά στο τελευταίο δημοτικό συμβούλιο πριν τις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2023, όταν η οδός Παπαδιαμάντη και τα γύρω δρομάκια είχαν πλημμυρίσει, δις, με λύματα μεσούσης της σεζόν.

Όταν ο Δήμαρχος κλήθηκε να απαντήσει για τη μέριμνα συντήρησης των δικτύων, η απάντησή του ήταν: «Δε θέλαμε να τα δώσουμε σε ιδιώτη». Από τη μία, λοιπόν, αρνείται τον ιδιώτη εκεί που απαιτείται σοβαρή τεχνική εξειδίκευση. Και από την άλλη, τον απαιτεί ως συνεργάτη passe-partout για να καλύπτει δικά του λειτουργικά καθήκοντα στις Κουκουναριές. Πώς εξηγείται αυτό; Ίσως κάποιος, ως πρώην πρόεδρος συλλόγων και ΜΚΟ που δεν έχει επιχειρήσει ποτέ να μην καταλαβαίνει από επιχειρείν, από ελεύθερη οικονομία, από ρίσκο, κεφάλαιο, μόχθο και επαγγελματική ανασφάλεια. Ίσως είναι πιο εξοικειωμένος με όρους όπως, δωρεά, επιχορήγηση, στημένες βραβεύσεις και γαλοπούλες.

Ο δικός μας δήμαρχος όμως δεν έχει τέτοια χαρακτηριστικά και ως εκ τούτου περιμέναμε και διαφορετικές προσεγγίσεις στα διάφορα θέματα. Η δημοτική αρχή μοιάζει να έχει εστιάσει αποκλειστικά σε φιέστες, στη διαχείριση της εικόνας και στην προσωπική προβολή ενός ατόμου. Η εύκολη απάντηση της διοίκησης για τη μετακύλιση ευθυνών στους επαγγελματίες των Κουκουναριών ίσως βασίζεται στην εκδικητική λογική της πιάτσας: «Κονομάνε, να πληρώσουν». Όμως, ο αντίλογος σε αυτό λέγεται επιχειρηματικότητα.

Γεννάται, λοιπόν, το απλό ερώτημα:

Γιατί αυτός ο άνθρωπος στις Κουκουναριές πληρώνει τον Δήμο Σκιάθου, αντί να πληρώνεται από τον Δήμο για τις υπηρεσίες που ουσιαστικά αναλαμβάνει;

Η Σιωπή των Συμβούλων Ας εξαιρέσουμε τους αυτόκλητους εξωθεσμικούς συμβούλους για τη διαχείριση του «popolo».

Οι θεσμικοί σύμβουλοι, ή κάποιοι εξ αυτών που υποτίθεται ότι αντιλαμβάνονται την ανταγωνιστικότητα και την αγορά και έχουν εκλεγεί από την κοινωνία με σταυρό, τι ακριβώς συμβουλεύουν;

Μήπως θα αντιδράσουν μόνο όταν αυτού του είδους οι συμπλεγματικές συμπεριφορές γυρίσουν (νομοτελειακά) και εναντίον των ίδιων ή όταν δε θα τους επιτρέπεται να κάνουν τις δουλειές τους;

Στον Δυτικό Κόσμο, η δημοκρατία επιβάλλει στον Δήμο να παρέχει ανταποδοτικές υπηρεσίες. Ψηφίζουμε για να επιλέξουμε υπηρέτες του δημόσιου βίου. Όχι «επιστάτες» που θα μας λένε πώς θα δουλεύουμε και, από πάνω, θα μας φορτώνουν τα βάρη της δικής τους δουλειάς και μέριμνας. Τι χάνουμε όσο ασχολούμαστε με τα αυτονόητα; Το καταθλιπτικό είναι ότι, την ώρα που στη Σκιάθο παίζουμε την κολοκυθιά με το ποιος θα αδειάσει τους κάδους και ποιος θα καθαρίσει τις τουαλέτες στις Κουκουναριές, ο σύγχρονος κόσμος προχωράει. Περιοχές όπως οι Κουκουναριές θα μπορούσαν ήδη να λειτουργούν ως χρηματοδοτούμενα πρότυπα σύγχρονης διαχείρισης. Έξυπνα συστήματα νερού και ψηφιακή παρακολούθηση υποδομών. Αποδυτήρια με φωτοβολταϊκά και αισθητήρες καθαριότητας.

Πιστοποιημένες εγκαταστάσεις ΑμΕΑ μέσα από συνεργασίες με Πανεπιστήμια και εξειδικευμένους φορείς. Αντί γι’ αυτό, συζητάμε κάθε χρόνο τα ίδια: Ποιος θα καθαρίζει, ποιος θα πληρώνει, ποιος θα υπογράφει, πότε θα γίνουν οι πλειστηριασμοί. Και τελικά, ποιος θα φορτωθεί το βάρος —με μόνιμο θύμα τον μικροεπιχειρηματία και το νησί. Ο Δήμαρχος έχει χρόνο μπροστά του να διορθώσει τα λάθη του, όπως, μετά από χαμένο χρόνο και χρήμα για το νησί, ήδη ίσως γίνεται σε κάποιους τομείς. Δεν έχει όμως ούτε τον χρόνο ούτε την πολυτέλεια να παραμένει εγκλωβισμένος σε ιδεοληπτικές αγκυλώσεις και εμμονές. Η Σκιάθος δεν μπορεί να παραμένει δέσμια ενός φαύλου κύκλου καθυστερήσεων και χαμένων ευκαιριών.

Το πραγματικό στοίχημα του μέλλοντος δεν είναι αν ο Δήμος θα εισπράξει περισσότερα αποποιούμενος τις ευθύνες του, αλλά αν θα καταφέρει να δημιουργήσει έναν τόπο πιο λειτουργικό, πιο ανταγωνιστικό και πιο ανθρώπινο. Και αυτό απαιτεί κάτι που σήμερα λείπει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο: Στρατηγική.