Η επέτειος της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 αποτελεί όχι μόνο αφορμή εορτασμού, αλλά και ευκαιρία ιστορικού αναστοχασμού γύρω από τα πρόσωπα και τις ιδέες που διαμόρφωσαν τον Αγώνα. Πέρα από τις καθιερωμένες μορφές, ο άγνωστος λόγιος από τη Σκόπελο Νικόλαος Ιγγλέσης, υπενθυμίζει τη σημασία των πρώτων αγωνιστών, των αρματολών και τοπικών οπλαρχηγών, οι οποίοι ήδη πριν από το 1821 προετοίμασαν την εξέγερση, υλοποιώντας τα οράματα του Ρήγα Φεραίου και του Αδαμάντιου Κοραή για την εθνική παλιγγενεσία.

«Κύριοι! Σήμερον ὅτε ἑορτάζομεν τὴν ἐπέτειον ἡμέραν τῆς 25 Μαρτίου 1821, καθ` ἢν ὑψώθει καὶ ἐν Καλαβρύτοις ἡ Σημαία τῆς Πανελληνίου ἐπαναστάσεως κατὰ τῆς Τουρκικῆς Δεσποτείας (...) εἰς ἀνάμνησιν τοῦ ἔτους 1806 καθ` ὁ ὑψώθη ἐν Πλαταμώνῃ τοῦ Θεσσαλικοῦ Ὀλύμπου ὑπό του ἥρως Νικοτζάρα ἡ κατὰ τῆς Τουρκικῆς Δυναστείας Ἑλληνικὴ ἐπαναστατικὴ σημαία (...)» Ιγγλέσης, 1884:6. : Κύριοι! Σήμερα, που εορτάζουμε την επέτειο της 25ης Μαρτίου 1821, την ημέρα κατά την οποία υψώθηκε και στα Καλάβρυτα η Σημαία της Πανελλήνιας Επανάστασης κατά της Τουρκικής Δεσποτείας (...) εις ανάμνηση του έτους 1806, όταν στον Πλαταμώνα του Θεσσαλικού Ολύμπου υψώθηκε από τον ήρωα Νικοτσάρα η Ελληνική επαναστατική σημαία κατά της Τουρκικής Δυναστείας (...).

Στο ίδιο ιδεολογικό πλαίσιο εντάσσεται και η επική σύνθεση «Τουρκομάχος Ελλάς» του Αλέξανδρου Σούτσου, η οποία επιχειρεί να αποδώσει ποιητικά τη συλλογική μνήμη του Αγώνα. Μέσα από την προσωποποίηση της Ελλάδας και την εξύμνηση των θυσιών των αγωνιστών, το έργο αναδεικνύει την Επανάσταση ως αποτέλεσμα διαχρονικής και κοινής προσπάθειας, ενισχύοντας την ιδέα της εθνικής ενότητας.

«Δόξα εἷς τούτους τοὺς ἀνίκητους! Ἐδῶ εἷς μάχας κι ἐκεῖ πετῶν, Ἔσφαξα Τούρκους ἀναρίθμητους, Καὶ τὸν Βρυώνην τρέψας αὐτῶν (…)»Σούτσος (1850). : «Δόξα σε αυτούς τους αήττητους! Εδώ πολέμησα και εκεί ρίχτηκα με θάρρος, Σκότωσα αναρίθμητους Τούρκους, Και ακόμα έκανα τον Βρυώνη να υποχωρήσει (…)»

Έτσι, «Τα αρματολίκια και ο ήρωας Νικοτσάρας» (1884), το ιστορικό σχεδίασμα του Σκοπελίτη Νικόλαου Ιγγλέση και η «Τουρκομάχος Ελλάς», το έπος του Αλέξανδρου Σούτσου (1850), συγκλίνουν σε μια κοινή επιδίωξη, τη διατήρηση της μνήμης και την απόδοση τιμής, όχι μόνο στους πρωτεργάτες, αλλά και στους αφανείς ήρωες που συνέβαλαν καθοριστικά στην κατάκτηση της ελευθερίας της χώρας μας.

Ο όρος Ελλάς, χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στις 3 Φεβρουαρίου του 1830.

Κρατάμε ζωντανή τη μνήμη των ηρώων των προεπαναστατικών χρόνων και των ηρώων του 1821.

Η Επανάσταση δεν υπήρξε απλώς γεγονός του παρελθόντος, είναι συνεχής υπενθύμιση της ευθύνης μας για την ελευθερία, την ενότητα και την αξιοπρέπεια της πατρίδας μας.

Ζήτω η Ελλάδα!