Μήπως, τελικά, η ευγένεια αποτελεί σήμερα ένα χαρακτηριστικό σε έλλειψη; | Γράφει η Αναστασία Μουτζούρη, Ψυχολόγος – Νευροψυχολόγος MSc
2026-02-10 09:39:55
Τον τελευταίο καιρό, παρατηρώντας τον κόσμο γύρω μας και τις καθημερινές τριβές της ζωής, γίνεται ολοένα και πιο εμφανής μια έλλειψη ευγένειας και σεβασμού προς τον άλλον συνάνθρωπο. Αυτό το φαινόμενο παρατηρείται στις μικρές τριβές της καθημερινότητας, στους δρόμους, στον χώρο εργασίας, ακόμα και στις πιο κοντινές μας σχέσεις. Η ένταση και η βιασύνη συχνά υπερισχύουν της κατανόησης. Η ευγένεια μοιάζει να είναι ένα χαρακτηριστικό σε έλλειψη στις μέρες μας, σχεδόν σαν να έχει ξεχαστεί ή να θεωρείται πολυτέλεια.
Από την οπτική της ψυχικής υγείας, η ευγένεια δεν είναι απλώς καλή αγωγή ή κοινωνικός κανόνας. Αποτελεί μια σύνθετη ψυχολογική δεξιότητα που σχετίζεται με την ενσυναίσθηση, τη συναισθηματική ρύθμιση και την επίγνωση του εαυτού. Μπορεί άραγε κάποιος να φέρεται με σεβασμό προς τους άλλους, αν πρώτα δεν έχει μάθει να σέβεται και να κατανοεί τα δικά του συναισθήματα;
Το να είμαστε ευγενικοί δεν σημαίνει ότι δεν πονάμε, δεν θυμώνουμε ή δεν απογοητευόμαστε. Σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε όσα νιώθουμε και επιλέγουμε
συνειδητά πώς θα τα εκφράσουμε, πώς θα σταθούμε απέναντι στον άλλον. Δεν είναι αυτό μια μορφή ψυχικής δύναμης; Η ικανότητα να μην αντιδρούμε παρορμητικά, αλλά με σκέψη και υπευθυνότητα, αποτελεί βασικό δείκτη ψυχικής ωριμότητας. Είναι δύναμη να μη μεταφέρεις τον δικό σου πόνο στους γύρω σου. Και αυτή η επιλογή δεν είναι πάντα εύκολη.
Εάν μπορούμε να ερμηνεύσουμε την έννοια αυτή σε ψυχολογικό υπόβαθρο, η ευγένεια συνδέεται στενά με την ενσυναίσθηση και την αίσθηση εσωτερικής
ασφάλειας. Όταν νιώθουμε καλά με τον εαυτό μας, δεν έχουμε ανάγκη να μειώσουμε ή να επιτεθούμε για να νιώσουμε ισχυροί. Μπορούμε να θέτουμε όρια χωρίς επιθετικότητα, να διαφωνούμε χωρίς απαξίωση, να απομακρυνόμαστε χωρίς να πληγώνουμε.
Η ευγένεια δεν είναι αυτοθυσία ούτε ανοχή στο κακό. Δεν σημαίνει ότι παραμερίζουμε τις ανάγκες μας ή ότι δεχόμαστε συμπεριφορές που μας βλάπτουν. Αντίθετα, είναι μια πράξη αυτοσεβασμού. Είναι η επιλογή να φερόμαστε με καλοσύνη, πρώτα απέναντι στον εαυτό μας και έπειτα στους άλλους, όσο αυτό διατηρεί την ψυχική μας ισορροπία.
Ίσως λοιπόν αξίζει να αναρωτηθούμε: η πραγματική ευγένεια μήπως δεν βρίσκεται στην αποφυγή της σύγκρουσης, αλλά στον τρόπο που τη διαχειριζόμαστε;
Σε μια κοινωνία που συχνά επιβραβεύει την επιθετικότητα και τη σκληρότητα, η ευγένεια είναι μια ήσυχη αλλά βαθιά πράξη δύναμης. Είναι η απόδειξη ότι αντέχεις να νιώθεις, να σκέφτεσαι και να παραμένεις άνθρωπος. Αποτελεί ένδειξη ψυχικής ανθεκτικότητας και εσωτερικής ασφάλειας.
Άρα μήπως τελικά η ευγένεια δεν είναι αδυναμία, αλλά μια σιωπηλή μορφή δύναμης που χρειάζεται περισσότερο από ποτέ να καλλιεργηθεί;
