Πολλοί γονείς, κάποια στιγμή στη ζωή τους, κάνουν την ίδια απορία. «Αφού μεγάλωσα τα παιδιά μου με τον ίδιο τρόπο, γιατί δεν έχουν την ίδια συμπεριφορά, τον ίδιο χαρακτήρα; Γιατί δεν έχουν την ίδια σχέση μαζί μου, μεταξύ τους, ή με τον κόσμο;»

Η ερώτηση αυτή δεν είναι παράπονο· είναι βαθιά φιλοσοφική. Κρύβει μέσα της την ανάγκη του ανθρώπου να βρει τάξη, δικαιοσύνη και λογική σε κάτι τόσο βαθιά ανθρώπινο όσο η ανατροφή.

Ας ξεκινήσουμε από το προφανές, που όμως συχνά ξεχνάμε: κανένα παιδί δεν είναι «άδειο δοχείο». Κάθε παιδί έρχεται στον κόσμο με τη δική του ιδιοσυγκρασία, τον δικό του τρόπο να αισθάνεται, να σκέφτεται, να αντιδρά. Άλλο παιδί είναι πιο ευαίσθητο, άλλο πιο διεκδικητικό. Άλλο χρειάζεται λόγια, άλλο πράξεις. Ακόμη κι αν οι κανόνες του σπιτιού είναι ίδιοι, το βίωμα δεν είναι ποτέ το ίδιο.

Όμως υπάρχει και κάτι βαθύτερο, που συχνά πονάει να το δούμε. Ο γονιός δεν είναι ποτέ ο ίδιος γονιός.

Μπορεί να έχει τις ίδιες αξίες.

Μπορεί να πιστεύει στα ίδια πράγματα.

Μπορεί να λέει «εγώ έτσι τα μεγάλωσα όλα».

Αλλά δεν είναι ο ίδιος άνθρωπος.

Ο γονιός του πρώτου παιδιού είναι πιο νέος, πιο φοβισμένος ίσως, πιο αυστηρός ή πιο αγχωμένος.

Ο γονιός του δεύτερου είναι πιο κουρασμένος, αλλά και πιο έμπειρος.

Ο γονιός του τρίτου έχει ήδη περάσει απώλειες, απογοητεύσεις, αλλαγές στη ζωή, στην εργασία, στον γάμο, στο σώμα του.

Άλλες αντοχές.

Άλλη υπομονή.

Άλλο άγχος.

Άλλες πληγές.

Μπορεί ο τρόπος να μοιάζει ίδιος, αλλά ο άνθρωπος που τον εφαρμόζει δεν είναι. Και τα παιδιά, με μια σοφία που δεν μαθαίνεται σε σχολεία, το αισθάνονται αυτό. Δεν μεγαλώνουν μόνο με αυτά που λέμε, αλλά με αυτό που είμαστε. Με τον τόνο της φωνής, με το βλέμμα, με τη διαθεσιμότητά μας, με την εσωτερική μας κατάσταση.Γι’ αυτό και οι σχέσεις διαφέρουν. Όχι επειδή κάποιος αγαπήθηκε λιγότερο. Αλλά επειδή αγαπήθηκε από έναν γονιό σε διαφορετική φάση ζωής.

Η κατανόηση αυτή δεν είναι κατηγορία· είναι λύτρωση. Μας επιτρέπει να αφήσουμε τη ενοχή και να δούμε την αλήθεια με τρυφερότητα. Ως γονείς, δεν αποτύχαμε επειδή τα παιδιά μας είναι διαφορετικά. Αντιθέτως, ίσως πετύχαμε στο πιο δύσκολο: να τους επιτρέψουμε να γίνουν αυτό που είναι.

Και τελικά, ίσως το πιο υγιές ερώτημα δεν είναι «γιατί δεν είναι ίδια;» αλλά «μπορώ να τους συναντήσω εκεί που είναι, τώρα, όπως είναι;»

Γιατί η γονεϊκότητα, όπως και η ζωή, δεν είναι επανάληψη. Είναι σχέση. Και η σχέση αλλάζει, όπως αλλάζουμε κι εμείς.