Μαρία Καρυστιανού: από την Κοκκινοσκουφίτσα στον κακό λύκο | του Λευτέρη Βιολέττα
2026-01-21 21:38:55
Η ελληνική δημόσια σφαίρα έχει την παλιά και επικίνδυνη αδυναμία να συγχέει τον ανθρώπινο πόνο με την πολιτική πραγματικότητα. Η περίπτωση της Μαρίας Καρυστιανού είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα των τελευταίων ετών.
Κανείς δεν αμφισβητεί το αυτονόητο, ότι πρόκειται για μια τραγική μητέρα. Μία ανάμεσα στους γονείς που έχασαν παιδί στο δυστύχημα των Τεμπών. Εκεί, η κοινωνία όφειλε, και σωστά, να σταθεί με σεβασμό, σιωπή και συμπαράσταση.
Όμως κάπου στην πορεία, ο σεβασμός μετατράπηκε σε ασυλία. Και η ασυλία σε πολιτική επιταγή ότι «δεν επιτρέπεται να διαφωνήσεις».
Η Καρυστιανού δεν περιορίστηκε στη διεκδίκηση δικαιοσύνης. Υιοθέτησε και πρόβαλε θεωρίες συνωμοσίας για ξυλόλια, για σκοτεινά φορτία, για αόρατα συμφέροντα που δήθεν εξηγούν ή κρύβουν τα πάντα. Θεωρίες που δεν τεκμηριώθηκαν ποτέ, αλλά την περίοδο εκείνη δεν μπορούσαν να αμφισβητηθούν. Όχι επειδή ήταν αληθείς, αλλά επειδή ήταν πολιτικά άβολες για κάποιους και βολικές για άλλους.
Ποιοι την σήκωσαν ψηλά και γιατί;
Από την άκρα αριστερά μέχρι την άκρα δεξιά, κόμματα και πρόσωπα δεν δίστασαν να πατήσουν πάνω σε πτώματα, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου, ο Κυριάκος Βελόπουλος, αλλά και ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ, μιλούσαν για «βαγόνια-φαντάσματα», για τόνους «κρυφά χημικά», για συγκάλυψη χωρίς όρια, για αφηγήματα που θόλωναν την πραγματική ευθύνη με μυθολογία.
Τότε, η Καρυστιανού ήταν χρήσιμη. Ήταν ένα σύμβολο πόνου που μπορούσε να μετατραπεί σε πολιορκητικό κριό απέναντι στην κυβέρνηση που η αντιπολίτευση, εν χορώ, ήθελε να πλήξει.
Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες, με την παρότρυνση, τη βοήθεια και την καθοδήγηση κυρίως των παραπάνω κομμάτων, βγήκαν στους δρόμους και ακολουθούσαν την Καρυστιανού. Οι αριστερές πτέρυγες φώναζαν «δική μας είναι», οι δεξιές πτέρυγες το ίδιο. Και οι διαδηλώσεις οργανώνονταν πίσω από τη «χαροκαμένη μάνα».
Και τώρα; Τώρα που σήκωσε κεφάλι μόνη της…
Τώρα όμως κάτι άλλαξε.
Η ίδια ανακοίνωσε πλέον ότι θα προχωρήσει σε δικό της κόμμα και δεν θέλει κανέναν από αυτούς που τρέχανε πίσω της για να κερδίσουν ψηφοφόρους. Δεν είναι πια «η τραγική μητέρα που τους ενώνει». Είναι ανταγωνιστής. Και, ως διά μαγείας, όλοι όσοι τη σήκωναν στους ώμους περνούν απέναντι.
Τώρα τάχα ανακαλύπτουν ότι έχει συνωμοσιολογικό λόγο. Ότι αμφισβητεί θεμελιώδη δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στην άμβλωση. Ότι υιοθετεί έναν λόγο που θυμίζει σκοτεινά, αντιδιαφωτιστικά ρεύματα.
Μόνο που, για να είμαστε ειλικρινείς, ακριβώς αυτά έλεγε και πριν. Απλώς τότε τους συνέφερε.
Τότε ήταν σύμβολο που όλοι διεκδικούσαν, πιστεύοντας ότι μπορούν να το κατευθύνουν. Σήμερα είναι αυτόνομο πολιτικό υποκείμενο. Δεν άλλαξε ουσία. Άλλαξε θέση.
Η Κοκκινοσκουφίτσα βαφτίστηκε λύκος και από σύμβολο έγινε απειλή.
Η Καρυστιανού δεν είναι θύμα τώρα. Ούτε όμως ήταν ποτέ πολιτικά ουδέτερη. Ήταν και είναι φορέας ενός λόγου συναισθηματικού, αντιεπιστημονικού και συνωμοσιολογικού, που χρησιμοποιήθηκε όσο ήταν βολικός.
Και όσοι σήμερα την «ξεσκίζουν» είναι οι ίδιοι που χθες την περιέφεραν σαν Επιτάφιο. Γιατί το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι αν η Κοκκινοσκουφίτσα έγινε λύκος.
Το πρόβλημα είναι ότι κανείς δεν νοιάστηκε ποτέ για το δάσος μέσα στο οποίο όλοι περπατούσαν.
Και τώρα, ναι, είναι αργά για όλους εκείνους που πίστεψαν ότι μπορούν να εργαλειοποιούν τον πόνο χωρίς συνέπειες.
