SKIATHOS Ο καιρός σήμερα

Η βία και η απουσία της Θείας Χάριτος |Γράφει ο π. Παντελεήμων Χούλης 

2025-11-11 08:40:21
Η βία και η απουσία της Θείας Χάριτος |Γράφει ο π. Παντελεήμων Χούλης 
Η βία, που κατακλύζει όχι μόνο τις τοπικές κοινωνίες αλλά επηρεάζει δυστυχώς όλο και εντονότερα τις παιδικές ηλικίες  μέσα στα σχολεία ,  όσο κι αν φαντάζει ως κοινωνικό ή ψυχολογικό φαινόμενο, στην πραγματικότητα είναι καρπός μιας βαθύτερης αποστασίας: της απομάκρυνσης του ανθρώπου από την πηγή της ζωής και της ειρήνης, τον Θεό. Είναι η φυσική συνέπεια μιας υπαρξιακής ερήμωσης, που ξεκινά από τη διάρρηξη της κοινωνίας μας με τον Δημιουργό και καταλήγει στην αποξένωση από την οικογένεια και τον συνάνθρωπο.
Έχει δηλαδή βαθύτερα πνευματικά αίτια.
 
Η εγκατάληψη του Θεού
 
Ο άνθρωπος που έχει εγκαταλείψει τον Θεό, δεν μπορεί να αγαπήσει αληθινά, διότι έχει αποκοπεί από την πηγή της Αγάπης, αγαπά ακτιβιστικά ,ιδεολογικά.
Η βία, με όλες της τις μορφές –λεκτική, ψυχική, σωματική ή δομική, συζυγοκτονίες, κακοποιήσεις ζώων ακόμα και ως πράξεις  εμπρησμού – γεννιέται εκεί όπου απουσιάζει η Θεία Χάρις όσο και αν δε θέλουμε να το αποδεχθούμε ή δε θέλει να το δει ο αποκαλούμενος "προοδευτικός - σύγχρονος" άνθρωπος. 
Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος μάς διδάσκει με λιτότητα και ακρίβεια: «Ἐν πάσῃ πράξει σου πρῶτον ζήτει εἰρήνην, καὶ τότε κατορθοῦ σεαυτῷ». Όταν ο άνθρωπος δεν έχει ειρήνη εντός του, γίνεται φορέας ταραχής και καταστροφής γύρω του.
 
Η προέλευση της βίας
 
Ο βίαιος άνθρωπος, στην ουσία, είναι ένας βαθιά πονεμένος και εσωτερικά διασπασμένος άνθρωπος. Δεν έχει ειρήνη ούτε με τον εαυτό του, ούτε με τον πλησίον του, διότι δεν έχει κοινωνία με τον Θεό. Και η κοινωνία αυτή δεν είναι αφηρημένη έννοια ή μαγική πράξη , αλλά ζωντανή - βιωματική σχέση· είναι η προσευχή, η μετάνοια, η προσφορά σε άρρηκτη σχέση με τη λατρεία, την άσκηση, τη Θεία Ευχαριστία. Όπου απουσιάζουν και αυτά, γεννιέται ένα υπαρξιακό κενό που πληρώνεται με θυμό, φόβο, επιθετικότητα και ανάγκη κυριαρχίας. Η βία, τότε, φαντάζει σχεδόν αναγκαία.
 
Η Εκκλησία χώρος ειρήνης 
 
Η Εκκλησία, ως κοινότητα της Χάριτος, θεραπεύει αυτή τη ρίζα της βίας, όχι με εξωτερικά μέτρα, αλλά με το Μυστήριο της μεταμόρφωσης του ανθρώπου σε «ναὸν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Η Θεία Κοινωνία δεν είναι απλώς πράξη ευλάβειας· είναι το κέντρο της πνευματικής ύπαρξης. Μετέχοντας στο Σώμα και το Αίμα του Χριστού, ο άνθρωπος όχι μόνο λαμβάνει άφεση, αλλά γίνεται σύσσωμος και σύναιμος Χριστοῦ (Α΄ Κορ. 10:16–17). Δηλαδή, ενώνεται υπαρξιακά - όχι μαγικά- με τον ίδιο τον Θεό της ειρήνης και της αγάπης.
 
Συν-κοινωνία 
 
Η Θεία Ευχαριστία είναι το Μυστήριο της ενότητας. Δεν κοινωνώ μόνο για μένα· κοινωνώ με όλους. Το Ποτήριο είναι κοινό. Ο πλησίον δεν είναι απλώς άλλος· είναι συνκοινωνός. Πώς, λοιπόν, μπορώ να τον βλέπω με εχθρότητα, αφού μετέχουμε στο ίδιο Σώμα; Πώς μπορώ να τον βλάψω, όταν το αίμα που κυκλοφορεί εντός του είναι το ίδιο με εκείνο που κοινωνώ και εγώ; πώς να επιθυμώ το κακό του αφού αποτελεί μέρος του σώματος του Χριστού;
πως να θέλω να τον μειώσω αφού είναι εικόνα Του;
 
 
Η ακακία του Κυρίου 
 
Ο Χριστός, στην επίγεια πορεία Του, δεν χρησιμοποίησε ποτέ τη βία. Αντιθέτως, την υπέμεινε εκουσίως. Δεν απάντησε στον σταυρωτή, αλλά συγχώρησε: «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι» (Λουκ. 23:34). Αυτή είναι η νίκη της αγάπης επί της βίας. Αυτή είναι η δύναμη της Χάριτος που προσφέρει η Εκκλησία στον κόσμο: όχι μια ιδεολογία ειρήνης, αλλά μια ζωή κοινωνίας με τον Θεό της ειρήνης.
 
Η πράξη του Χριστού με το φραγγέλιο στον Ναό δεν ήταν βία με την ανθρώπινη έννοια, αλλά εκδήλωση θείας αυθεντίας και ζήλου για τον οίκο του Πατρός Του. Δεν χτύπησε ανθρώπους ούτε παρασύρθηκε από πάθος· με το φραγγέλιο συμβολικά έδειξε την εξουσία Του και προκάλεσε φόβο, εκβάλλοντας την αταξία. Ήταν δίκαιη αγανάκτηση, παιδαγωγική ενέργεια και προεικόνιση της Θείας Κρίσεως.
 
 
Συμπέρασμα 
 
Σε έναν πολιτισμό που καυχάται για την πρόοδό του και όμως βυθίζεται ολοένα στη βαρβαρότητα προς τον συνάνθρωπο,  τα ζώα ,τη φύση , η απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε νομοθετική,ούτε δικαστική, ούτε ιδεολογική· πρέπει να είναι εκκλησιαστική - πνευματική. Η θεραπεία της βίας περνά μέσα από την αποκατάσταση της κοινωνίας μας με τον Θεό. Η ειρήνη δεν είναι σύνθημα· είναι πρόσωπο: ο Χριστός. Και όποιος Τον κοινωνεί αληθινά, γίνεται φορέας ειρήνης, πραότητος, συγχωρητικότητας, φως μέσα στο σκοτάδι.
 
~~~~~~~~~~~~~~~
 
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 
 
1. Άγιος Ισαάκ ο Σύρος, Ασκητικά, εκδ. Το Περιβόλι της Παναγίας.
 
2. Άγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης, Βίος και Λόγοι, εκδ. Ι. Μονής Χρυσοπηγής.
 
3. Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, Γραπτά – Περί ειρήνης, εκδ. Ι. Μονής Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου (Έσσεξ).
 
4. Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Ομιλίες επί της Καινής Διαθήκης, εκδ. Άθως.
 
5. Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ιεροθέου, Η Θεραπεία της Ψυχής, εκδ. Ι. Μ. Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας).
 
6. Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, Μυσταγωγία, Φιλοκαλία Β΄ τόμος.
 
7. Ιερά Γραφή, Κατά Ιωάννην 14–17, Α΄ Κορινθίους 10:16–17, 13:1–13, Κατά Λουκᾶν 22:19–20, 23:34.