Η γοητεία του εισαγόμενου | Γράφει ο π. Παντελεήμων Χούλης
2025-10-23 12:07:27
Ζούμε σε μια εποχή όπου το ξένο μας γοητεύει εύκολα. Κάθε τι που έρχεται «απ’ έξω» αποκτά μια λάμψη διαφορετική, φέρει δήθεν περισσότερη αξία ,έναν αέρα καινούργιου. Και χωρίς να το καταλάβουμε, το αγκαλιάζουμε με ενθουσιασμό, συχνά χωρίς να αναρωτηθούμε τι κουβαλά μέσα του.
Δεν είναι κακό να γνωρίζουμε άλλους λαούς και να χαίρουμε με τα έργα τους· κακό είναι να ξεχνούμε ποιοι είμαστε. Η χαρά της μίμησης, όταν δεν έχει διάκριση, γίνεται αλλοίωση. Και τότε, το χαμόγελο που ήρθε απ’ έξω, αρχίζει να σβήνει τη μνήμη που είχαμε μέσα μας.
Καθώς ο Οκτώβριος φτάνει στο τέλος του, οι βιτρίνες γεμίζουν με κολοκύθες, μάσκες, αράχνες και σκελετούς. Η λέξη Halloween ακούγεται όλο και πιο συχνά: στα σχολεία, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στα παιδικά πάρτι. Όλα παρουσιάζονται ως αθώα διασκέδαση, ένα απλό παιχνίδι.
Όμως πίσω από τη φαινομενική αθωότητα, υπάρχει μια σιωπηλή αλλοίωση: η λήθη της δικής μας παράδοσης. Η συνήθεια να μιμούμαστε ό,τι προβάλλει ο ξένος κόσμος, χωρίς διάκριση, χωρίς εσωτερικό μέτρο¹.
Η ελληνική χαρά και η πνευματική ισορροπία
Η Ελλάδα έμαθε να χαίρεται απλά και καθαρά. Η Αποκριά μας, με τα γλέντια και τα τραγούδια της, είναι προοίμιο νηστείας, ανάπαυλα πριν από τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Η χαρά δεν χωρίζεται από τη μετάνοια.
Η Ορθοδοξία δεν απορρίπτει το γέλιο, το εξαγιάζει. Όμως όταν η ψυχή γελά με το σκοτάδι, τότε το φως λιγοστεύει. «Όταν γελά η ψυχή για την αμαρτία, κλαίει ο άγγελος φύλακας»².
Η ελληνική παράδοση ήξερε να ενώνει το πανηγύρι με το θυμίαμα, τη χαρά με την προσευχή· όχι να τα διαχωρίζει.
Η πνευματική παραμόρφωση
Το Halloween αναμειγνύει το γέλιο με τον φόβο, την αθωότητα με το σκοτάδι. Ο νέος μαθαίνει να παίζει με προσωπεία, να εξοικειώνεται με τον θάνατο, να θεωρεί το φρικτό ως κάτι «χαριτωμένο».
Η Ορθόδοξη παράδοση όμως διδάσκει ότι ο θάνατος δεν είναι παιχνίδι αλλά εχθρός που νικήθηκε με τον Σταυρό και την Ανάσταση³.
Όταν ο φόβος γίνεται ψυχαγωγία και τα σύμβολα του σκότους μετατρέπονται σε διακόσμηση, τότε η ψυχή μαθαίνει να μην ξεχωρίζει το άγιο από το ψεύτικο, το αληθινό από το επιφανειακό.
Επιστροφή στην ταυτότητα
Δεν χρειάζεται καταδίκη ούτε φωνή αγανάκτησης· χρειάζεται επιστροφή στη γαλήνη του φωτός.
Η Ελλάδα έχει εορτές που αναπαύουν την ψυχή: τις Δεσποτικές και Θεομητορικές εορτές, τις μνήμες των αγίων, τα Ψυχοσάββατα, τις ιερές λιτανείες που ενώνουν τις προσευχές μας.
Δεν χρειαζόμαστε το Halloween για να νιώσουμε χαρά· έχουμε την Ανάσταση.
Δεν χρειάζεται να παίζουμε με το σκοτάδι· έχουμε ήδη κληρονομήσει το φως⁴.
Ένα κάλεσμα στα παιδιά
Η νέα γενιά δεν χρειάζεται απαγορεύσεις, αλλά νόημα.
Αντί για κολοκύθες και προσωπεία, ας δείξουμε στα παιδιά μας την ομορφιά του φθινοπωρινού πανηγυριού, το φως των Αγίων, τη χαρά της ελεημοσύνης και της συμμετοχής στη ζωή της Εκκλησίας.
«Η αληθινή χαρά δεν είναι στα στολίδια του κόσμου, αλλά στην ένωση με τον Χριστό»⁵.
Συμπέρασμα
Οι ψυχές μας δεν χρειάζονται μάσκες· χρειάζονται πρόσωπο.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται Halloween· έχει Αγίους.
Η επιστροφή στις ρίζες μας δεν είναι οπισθοδρόμηση· είναι ανάσα ελευθερίας.
Γιατί ο άνθρωπος δεν σώζεται φορώντας προσωπεία, αλλά αναγνωρίζοντας το Πρόσωπο Εκείνου που νίκησε τον θάνατο.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Παραπομπές
¹ Βλ. Κοσμάς ο Αιτωλός, Διδαχές, εκδ. Ρηγοπούλου, Θεσσαλονίκη 1981, σ. 64.
² Ιωάννης Χρυσόστομος, Περί μετανοίας, Λόγος Β΄, PG 49, 309.
³ Γρηγόριος Νύσσης, Περί ψυχής και αναστάσεως, PG 46, 33–34.
⁴ Νικόλαος Καβάσιλας, Περί της εν Χριστώ ζωής, κεφ. 6.
⁵ Όσιος Πορφύριος, Βίος και Λόγοι, τόμ. Α΄, Αθήνα 2003, σ. 128.
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
